Politechnika Śląska | Promocja projektu

Badania - Projekty - Projekt 11 - Promocja projektu

Wsparcie kadry w intensyfikacji działań naukowych w zakresie transformacji transportu w stronę zielonej i cyfrowej gospodarki

Promocja projektu

2024 - Podsumowanie roku

Pierwszy rok realizacji projektu

W kwietniu 2024 roku Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej rozpoczął realizację projektu wspierającego kadrę naukową w intensyfikacji działań naukowych w zakresie transformacji transportu w stronę zielonej i cyfrowej gospodarki.

Wśród zadań zrealizowanych przez kadrę naukową Wydziału w pierwszym roku realizacji projektu znalazły się:

Trzy publikacje naukowe w czasopismach punktowanych. Pierwsza dotyczyła personalizacji flot systemów współdzielonej mobilności wykorzystywanych w dojazdach do pracy i miejsc kształcenia. Podjęto w niej pytanie, jak projektować usługi car-sharingu, by realnie konkurowały z motoryzacją indywidualną w miastach. Druga publikacja obejmowała problem bezpieczeństwa eksploatacji pojazdów elektrycznych, analizując skutki uszkodzeń mechanicznych ogniw litowo-jonowych typu 18650. Trzecia dotyczyła zarządzania wiedzą i kompetencjami w procesach utrzymania pojazdów szynowych.
Cztery tłumaczenia artykułów naukowych. Przetłumaczone prace obejmowały wpływ drgań na kierowcę pojazdu, porównanie emisji hałasu pojazdów elektrycznych i konwencjonalnych, ocenę emisji gazów cieplarnianych autobusów elektrycznych zasilanych ze źródeł odnawialnych oraz zastosowanie metody oceny cyklu życia w analizie kosztów i korzyści w autobusowym transporcie publicznym.
Dziesięć wyjazdów konferencyjnych na obszarze Unii Europejskiej. Najliczniej reprezentowana była konferencja Transport Means w Kownie i Kłajpedzie, jedno z europejskich forów poświęconych środkom transportu i ich eksploatacji, na które pojechało czworo przedstawicieli Wydziału. Trzy osoby wzięły udział w konferencji New Trends in Aviation Development w Starym Smokowcu, poświęconej kierunkom rozwoju lotnictwa, co odpowiada drugiemu filarowi działalności Wydziału obok transportu naziemnego. Pozostałe wyjazdy objęły konferencję Logistyka Morska LogMare w Gdyni, rozszerzającą perspektywę o transport i logistykę morską, Forum Inteligentnego Rozwoju w Uniejowie, łączące naukę z praktyką wdrożeniową, oraz konferencję CNAAM w Heraklionie, dotyczącą analizy numerycznej i matematyki stosowanej, czyli narzędzi wykorzystywanych w modelowaniu procesów transportowych.
Trzy wyjazdy konferencyjne poza obszarem Unii Europejskiej. Poza Europą perspektywa przesunęła się z rozwiązań technicznych na politykę klimatyczną i połączenia międzykontynentalne. Dwoje przedstawicieli Wydziału uczestniczyło w Climate Week w Nowym Jorku, gdzie dekarbonizacja transportu stanowi jeden z wiodących wątków globalnej debaty o redukcji emisji. Trzeci wyjazd, na konferencję poświęconą transportowemu pomostowi Europa–Azja w Tbilisi, dotyczył korytarzy transportowych łączących oba kontynenty.
Dwie wizyty studyjne na obszarze Unii Europejskiej. Kadra Wydziału odwiedziła Uniwersytet Beira Interior w Portugalii oraz Wydział Nauk Transportowych Czeskiego Uniwersytetu Technicznego w Pradze, najstarszej niewojskowej uczelni technicznej w Europie i drugiej najwyżej notowanej uczelni w Czechach.
Trzy wizyty studyjne poza obszarem Unii Europejskiej. Jedna osoba odbyła wizytę na Uniwersytecie Malaya w Kuala Lumpur, najstarszej uczelni Malezji, gdzie problematyka mobilności podejmowana jest w warunkach gęsto zurbanizowanej metropolii azjatyckiej. Dwie kolejne wizyty przypadły na Uniwersytet Kocaeli w Turcji i dotyczyły badań nad materiałami przeznaczonymi do zastosowania w transporcie niskoemisyjnym. Wizyty studyjne służyły poznaniu metod badawczych i dydaktycznych stosowanych w ośrodkach zajmujących się zrównoważonymi i cyfrowymi rozwiązaniami transportowymi oraz nawiązaniu współpracy naukowej.

Uczestnicy projektu w podziale na płeć. W pierwszym roku realizacji wsparciem objęto 19 osób: 3 kobiety i 16 mężczyzn. Proporcja ta odpowiadała strukturze zatrudnienia na Wydziale, gdzie kobiety stanowią jedną ósmą kadry naukowej. Od początku realizacji projektu prowadzono działania zachęcające kobiety do udziału: w ogłoszeniach o naborach stosowano promocję skierowaną do pracownic Wydziału, a zachętę kierowano do nich również bezpośrednio, podczas zebrań katedr oraz w rozmowach indywidualnych.

Projekt „Wsparcie kadry w intensyfikacji działań naukowych w zakresie transformacji transportu w stronę zielonej i cyfrowej gospodarki" realizowany przez Wydział Transportu i Inżynierii Lotniczej Politechniki Śląskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027, współfinansowanego ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, działanie FESL.10.25 Rozwój kształcenia wyższego zgodnie z potrzebami zielonej gospodarki. Numer projektu: FESL.10.25-IZ.01-03AF/23-00 Numer projektu w Politechnice Śląskiej: 12/010/FSD24/1161

#FunduszeEuropejskie #FunduszSprawiedliwejTransformacji #FESL #PolitechnikaŚląska #WTiIL #ZielonaTransformacja #Elektromobilność #InteligentneSystemyTransportowe

2025 - Podsumowanie roku

Najintensywniejszy okres realizacji projektu

Drugi rok przyniósł niemal dwukrotnie więcej aktywności niż pierwszy. Podejmowana problematyka układa się w kilka wyraźnych nurtów, odpowiadających głównym osiom transformacji sektora transportu.

Wśród zadań zrealizowanych przez kadrę naukową Wydziału w 2025 roku znalazły się:

Dziewięć publikacji naukowych. Pierwszy nurt tematyczny obejmuje napędy i magazynowanie energii. Powstały prace poświęcone ocenie efektywności energetycznej rowerów elektrycznych oraz badaniom nad odpornością ogniową systemów magazynowania sprężonego wodoru, a więc zagadnieniu kluczowemu dla bezpieczeństwa wdrażania napędów wodorowych. Drugi nurt dotyczy materiałów i eksploatacji: wpływu smarów stałych na zużycie w układzie koło–szyna, właściwości połączeń lutowanych oraz optymalizacji stopów o wysokiej przewodności i twardości. Trzeci obejmuje pozyskiwanie energii i zastosowanie kropek kwantowych ZnO w krzemowych ogniwach fotowoltaicznych. Czwarty nurt, najbliższy systemowym pytaniom o kierunek zmian, tworzą opracowania dotyczące modelowania wdrażania otwartych innowacji w ekosystemach usługowych na potrzeby transformacji współdzielonej mobilności oraz analizy przejść ku zrównoważonej mobilności miejskiej w warunkach niepewności regulacyjnej. Osobno podjęto tematykę strategii europejskich przewoźników lotniczych.
Trzy tłumaczenia artykułów naukowych. Wśród przetłumaczonych prac znalazła się analiza kosztów i korzyści transformacji energetycznej transportu publicznego w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, porównująca autobusy spalinowe, elektryczne i wodorowe. Opracowanie ma bezpośrednie znaczenie dla regionu i wpisuje się w cele Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji.
Jedenaście wyjazdów konferencyjnych na obszarze Unii Europejskiej. Najsilniej reprezentowany był nurt mobilności miejskiej. Czworo przedstawicieli Wydziału uczestniczyło w World Mobility Conference w Barcelonie, a kolejny wyjazd objął międzynarodowe sympozjum SMUS w Krakowie, poświęcone zrównoważonej mobilności w przestrzeni zurbanizowanej oraz łączeniu odpowiedzialności inżynierskiej, środowiskowej i społecznej. Od mobilności naturalne przejście prowadzi ku energii, która ją zasila, czemu odpowiadał udział w World Conference on Carbon w Saint-Malo. Warstwę cyfrową transformacji reprezentowała konferencja Splitech w Chorwacji, obejmująca inteligentne systemy i technologie informacyjne. Zaplecze metodyczne dla obu tych nurtów zapewniła konferencja CNAAM w Heraklionie, na którą pojechały trzy osoby. Zakres tematyczny uzupełnił udział w Civil Shield Forum w Wilnie.
Dziewięć wyjazdów konferencyjnych poza obszarem Unii Europejskiej. Poza Europą wyraźniej zaznaczyły się zagadnienia regulacyjne, logistyczne i infrastrukturalne. Dwoje przedstawicieli Wydziału wzięło udział w dorocznym zjeździe International Association of Transportation Regulators w Nashville, gdzie dyskutowane są ramy prawne dla nowych form mobilności, w tym przewozów na żądanie i pojazdów autonomicznych, a więc dla rozwiązań, których stronę techniczną Wydział bada u siebie. Równolegle dwie osoby uczestniczyły w konferencji Manifest w Las Vegas, poświęconej przyszłości łańcuchów dostaw i logistyki. Perspektywę infrastrukturalną wniosło sympozjum IABSE w Tokio, na które pojechały dwie osoby, a wymiar ludzki systemów transportowych reprezentowała Międzynarodowa Konferencja Ergonomii i Czynnika Ludzkiego AHFE w Orlando. Kolejne dwa wyjazdy objęły konferencję SOI w Daegu w Korei Południowej, poświęconą otwartym innowacjom i nowoczesnym modelom biznesowym możliwym do zastosowania w transporcie, a więc tematyce rozwijanej przez kadrę Wydziału również we własnych pracach nad ekosystemami współdzielonej mobilności.
Dziewięć wizyt studyjnych na obszarze Unii Europejskiej. Wśród uczestników projektu najliczniej wybierane były ośrodki włoskie. Politechnika Mediolańska jako pierwsza włoska uczelnia w historii weszła do pierwszej setki rankingu QS, zajmując 98. miejsce na świecie w edycji 2026 oraz 20. pozycję w kategorii Engineering and Technology. Uniwersytet Sapienza w Rzymie plasuje się na 128. miejscu i drugim we Włoszech. Kolejne wizyty objęły uniwersytety w Katanii i Pizie, Uniwersytet w Pardubicach oraz Technical University of Košice, czyli jednostki o silnej tradycji w badaniach nad transportem kolejowym, a także Uniwersytet Beira Interior i Uniwersytet Madery w Portugalii oraz Uniwersytet w Bordeaux.
Sześć wizyt studyjnych poza obszarem Unii Europejskiej. Wśród odwiedzonych jednostek znalazły się ośrodki ze ścisłej czołówki światowej. Shanghai Jiao Tong University, gdzie odbyły się dwie wizyty, zajmuje 27. miejsce w rankingu ARWU 2026 i 40. w Times Higher Education, a w klasyfikacjach przedmiotowych należy do światowej czołówki w inżynierii mechanicznej i motoryzacyjnej. Monash University w Malezji plasuje się na 36. miejscu w rankingu QS 2026 i 58. w Times Higher Education. Dwie osoby odwiedziły University of Waterloo w Kanadzie, ośrodek znany z badań nad pojazdami autonomicznymi oraz systemu kształcenia łączącego studia z praktyką przemysłową. Jedna wizyta przypadła na Batumi State Maritime Academy w Gruzji, gdzie perspektywa obejmuje transport morski, logistykę i korytarze łączące Europę z Azją.
Doposażenie pracowni naukowej. Wydział wzbogacił się o makietę samochodu elektrycznego wyposażoną w komponenty umożliwiające generowanie usterek systemowych, wraz ze sprzętem diagnostycznym. Stanowisko pozwala prowadzić pomiary i analizy eksploatacji pojazdu niskoemisyjnego w warunkach symulowanych. Generowanie kontrolowanych błędów i ich diagnozowanie wiąże się bezpośrednio z problematyką inteligentnych systemów transportowych, ponieważ sprawność pojazdów niskoemisyjnych w inteligentnych miastach zależy nie tylko od technologii napędu, ale również od niezawodności układów sterowania i diagnostyki. Aparatura służy także kształceniu studentów na zajęciach z e-mobilności, alternatywnych źródeł energii w pojazdach oraz aspektów ekologicznych w transporcie.

Uczestnicy projektu w podziale na płeć. W drugim roku realizacji wsparciem objęto kolejne 21 osób: 5 kobiet i 16 mężczyzn. Był to najwyższy przyrost liczby uczestniczek w całym okresie realizacji projektu. Narastająco wsparcie otrzymało 8 kobiet i 32 mężczyzn, co oznacza, że zakładany udział kobiet został przekroczony - diagnoza przeprowadzona przed złożeniem wniosku wskazywała 5 kobiet zainteresowanych udziałem, a wartość docelowa wskaźnika wynosiła 6.

#FunduszeEuropejskie #FunduszSprawiedliwejTransformacji #FESL #PolitechnikaŚląska #WTiIL #ZielonaTransformacja #Elektromobilność #InteligentneSystemyTransportowe

2026 - Ostatni rok realizacji projektu

Projekt wchodzi w końcową fazę. Realizacja kończy się 30 września 2026 roku, a ostatnie zaplanowane aktywności przypadają na wrzesień.

Wśród zadań zrealizowanych przez kadrę naukową Wydziału w bieżącym roku znalazły się:

Jedna publikacja naukowa. Opracowanie poświęcone jest pomiarowi otwartości ekosystemów w koncepcji otwartych innowacji oraz propozycji wskaźnika otwartości ekosystemu współdzielonej mobilności. Praca zamyka nurt badawczy rozwijany na Wydziale przez cały okres realizacji projektu: od analizy personalizacji flot współdzielonych, przez modelowanie wdrażania otwartych innowacji w ekosystemach usługowych, po narzędzie pozwalające ocenić, na ile takie ekosystemy są rzeczywiście otwarte na nowych uczestników.
Trzy wyjazdy konferencyjne na obszarze Unii Europejskiej. Wszystkie objęły Measurement Conference w Laśko w Słowenii, poświęconą technikom pomiarowym i akwizycji danych. Kompetencje z tego zakresu stanowią zaplecze dla badań eksploatacyjnych prowadzonych na Wydziale, od pomiarów na stanowiskach pojazdów niskoemisyjnych po analizę danych sensorycznych w układach autonomicznych.
Sześć wyjazdów konferencyjnych poza obszarem Unii Europejskiej. Dwoje przedstawicieli Wydziału uczestniczyło w konferencjach NADA Show oraz Manifest w Las Vegas, obejmujących rynek motoryzacyjny i zarządzanie łańcuchem dostaw. Kolejne dwa wyjazdy do Los Angeles i Las Vegas objęły ACT Expo, jedno z największych wydarzeń poświęconych flotom napędzanym paliwami alternatywnymi, wraz z konferencją lotniskową AAAE i konferencją poświęconą zarządzaniu. Przed kadrą Wydziału pozostaje jeszcze jeden wyjazd. We wrześniu dwoje przedstawicieli weźmie udział w Climate Week w Nowym Jorku, po ponownym zaproszeniu do udziału. Powrót na to samo wydarzenie po dwóch latach daje rzadką możliwość porównawczą, ponieważ pozwoli sprawdzić, jak przez ten czas zmieniły się trendy dyktowane przez rynek amerykański, zwłaszcza w obszarze pojazdów autonomicznych i zrównoważonego rozwoju transportu. Jest to ostatnia aktywność realizowana w ramach projektu.
Jedna wizyta studyjna na obszarze Unii Europejskiej. Wizyta odbyła się w Technical University of Košice na Słowacji, ośrodku o ugruntowanej pozycji w badaniach nad transformacją transportu szynowego i drogowego.
Jedna wizyta studyjna poza obszarem Unii Europejskiej. Wizyta przypadła na Uniwersytet Makerere w Kampali w Ugandzie, gdzie problematyka mobilności podejmowana jest w warunkach gospodarek szybko urbanizujących się, a więc w kontekście zupełnie odmiennym od europejskiego.
Doposażenie pracowni naukowej w Laboratorium pojazdów autonomicznych. Pracownia Wydziału została wyposażona w mobilne stanowisko badawcze do testowania algorytmów autonomii, obejmujące dwa pojazdy samojezdne, stację bazową, oprogramowanie oraz infrastrukturę testową z oznakowaniem, elementami drogowymi i mapą testową. Stanowisko umożliwia badania nad autonomicznym sterowaniem, percepcją otoczenia i komunikacją pojazdów z infrastrukturą cyfrową, a także testowanie rozwiązań z zakresu sztucznej inteligencji, przetwarzania obrazu i analizy danych sensorycznych, zarówno w warunkach rzeczywistych, jak i symulacyjnych. Wraz z pozyskaną rok wcześniej makietą pojazdu elektrycznego tworzy spójne zaplecze do badań nad dwiema osiami transformacji sektora jednocześnie: zeroemisyjnością napędu oraz cyfryzacją sterowania.

Rezultaty przekraczające założenia

Wszystkie nabory zostały zakończone, a pule środków wyczerpane. W okresie realizacji projektu sfinansowano 13 publikacji naukowych, 7 tłumaczeń artykułów, 42 wyjazdy konferencyjne oraz 22 wizyty studyjne w zagranicznych ośrodkach naukowo-badawczych, co daje łącznie ponad 80 aktywności naukowych w ciągu dwóch i pół roku. Osiągnięte wartości przewyższają zakładane na etapie przygotowania wniosku, co było możliwe dzięki efektywniejszemu wykorzystaniu przewidzianych środków.

Rezultaty projektu mają charakter trwały. Publikacje poszerzają dorobek dyscypliny inżynieria lądowa, geodezja i transport. Nawiązane współprace z ośrodkami w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej tworzą podstawę kolejnych wspólnych przedsięwzięć badawczych. Pozyskana aparatura pozostaje w dyspozycji Wydziału, służąc badaniom i kształceniu studentów w obszarze, który dla regionu ma znaczenie szczególne, czyli poprawie mobilności i spójności transportowej podregionów górniczych w warunkach transformacji.

#FunduszeEuropejskie #FunduszSprawiedliwejTransformacji #FESL #PolitechnikaŚląska #WTiIL #ZielonaTransformacja #Elektromobilność #InteligentneSystemyTransportowe