Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki

Z dumą informujemy o wyjątkowym sukcesie naszego studenta Jakuba Pawlikowskiego, który zdobył II miejsce – Srebrny Medal Chemii 🥈 oraz nagrodę finalistów w ogólnopolskim konkursie Złoty Medal Chemii. Jakub Pawlikowski jest studentem kierunku biotechnologia, bioinformatyka (studia II stopnia, semestr 2) na naszym Wydziale.

Konkurs Złoty Medal Chemii od 2011 roku organizowany jest przez Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk (IChF PAN) we współpracy z firmą DuPont. To jedyny w Polsce konkurs skierowany do autorów nowatorskich prac licencjackich i inżynierskich, umożliwiający młodym naukowcom zaprezentowanie innowacyjnych wyników badań o dużym znaczeniu poznawczym i aplikacyjnym. Konkurs od lat przyciąga najlepszych absolwentów uczelni wyższych z całego kraju i stanowi ważny element wspierania rozwoju młodej kadry naukowej.

Nagrodzona praca dyplomowa

Srebrny Medal Chemii został przyznany za pracę pt.
„Rola czynników jądrowych w indukcji programowanej śmierci komórkowej w komórkach zmodyfikowanych przy użyciu technologii CRISPR/Cas9”, wykonaną pod kierunkiem dr inż. Małgorzaty Adamiec-Organiściok oraz mgr inż. Magdaleny Węgrzyn z Katedry Inżynierii i Biologii Systemów naszego Wydziału.

Praca dotyczyła badań nad ferroptozą, czyli szczególną formą programowanej śmierci komórkowej ściśle powiązanej ze stresem oksydacyjnym i metabolizmem żelaza. Autor analizował molekularne mechanizmy odpowiedzi komórek na uszkodzenia oksydacyjne, wykorzystując nowoczesną technologię CRISPR/Cas9, umożliwiającą precyzyjne modyfikacje genetyczne.

W badaniach porównano komórki o prawidłowej ekspresji genów z komórkami pozbawionymi kluczowego enzymu antyoksydacyjnego GPX4, który odgrywa fundamentalną rolę w ochronie błon komórkowych przed peroksydacją lipidów. Wykazano, że wyłączenie genu GPX4 znacząco zwiększa podatność komórek na ferroptozę. Dodatkowo blokada transportu cystyny – niezbędnej do syntezy glutationu – przyspieszała proces śmierci komórkowej. Jednocześnie zaobserwowano, że mechanizmy obronne oparte na szlaku tioredoksyny oraz czynniku jądrowym NRF2 są w stanie jedynie częściowo przeciwdziałać skutkom stresu oksydacyjnego.

Uzyskane wyniki mają istotne znaczenie poznawcze i aplikacyjne, wskazując potencjalne kierunki rozwoju nowych strategii terapeutycznych w leczeniu chorób związanych z nieprawidłową śmiercią komórek, takich jak nowotwory czy choroby neurodegeneracyjne.

Słowa laureata

Jakub Pawlikowski, komentując otrzymane wyróżnienie, podkreślił znaczenie konkursu dla rozwoju młodych naukowców oraz motywującą rolę nagrody, która stanowi zwieńczenie dotychczasowych badań i impuls do dalszej pracy naukowej: Badałem programowaną śmierć komórkową, czyli wpływ reakcji komórek przez zastosowanie odpowiedniego czynnika i poznanie ich odpowiedź na stres oksydacyjny. Jest to bardzo ważne w kontekście leczenia chorób nowotworowych, neurodegeneracyjnych oraz innych zaburzeń homeostazy komórkowej. Otrzymany medal to dla mnie niesamowity zaszczyt i wyróżnienie. Jest to zwieńczenie moich badań i pasji jaką została we mnie zaszczepiona przez promotora i grupę badawczą, a także motywacja do dalszych działań i samorozwoju. Konkurs Złoty Medal Chemii daje możliwość rozwoju, poznania interdyscyplinarnych badań prowadzonych w innych jednostkach naukowych, a także niesamowitych i bardzo ciekawych młodych badaczy. Aplikując do konkursu można spróbować swoich sił, przekonać jak dobra jest nasza praca dyplomowa. Bez spróbowania może nas wiele ominąć. Naprawdę warto.”

Przebieg i wyniki konkursu

W tegorocznej edycji konkursu zgłoszono 61 prac z 15 uczelni z całej Polski. Do finału zakwalifikowało się jedynie 15 uczestników. Jury oceniało prace m.in. pod kątem wartości naukowej, znaczenia praktycznego wyników, dorobku publikacyjnego autora, wykorzystania nowoczesnych metod badawczych oraz samodzielności prowadzenia badań. Uroczyste ogłoszenie wyników i wręczenie nagród odbyło się 10 grudnia 2025 roku w siedzibie Instytutu Chemii Fizycznej PAN w Warszawie.

Serdecznie gratulujemy Jakubowi Pawlikowskiemu zdobycia Srebrnego Medalu Chemii oraz promotorkom pracy uzyskania tego znaczącego wyróżnienia, życzymy również dalszych sukcesów naukowych.

Szczegóły dotyczące tegorocznej edycji konkursu, w tym jego harmonogram i regulamin dostępne są na stronie internetowej www.zlotymedalchemii.pl.

Więcej o nagrodzie.

Zdjęcia: Grzegorz Krzyżewski, publikacja /ichf.edu.pl