Styczeń 2026 w nauce
Pierwszy miesiąc nowego roku już za nami! Zerknęliśmy, co działo się w styczniu w naukowym świecie.
Ptaki mieszkające w miastach rozróżniają płeć napotykanych ludzi i przez to różnie reagują. Jak się okazało, m.in. kos, sroka, wróbel oraz wrona szybciej uciekały przed kobietami niż mężczyznami. Jak wskazują naukowcy, może wynikać to z rozpoznania przez ptaki feromonów, chodu człowieka, a także kulturowych skojarzeń.
Dzieci chodzące razem do żłobka mogą mieć ok. 15-20% wspólnych gatunków mikroorganizmów, co przyczynia się do rozwoju różnorodności ich mikrobiomu. Zmiany w mikrobiomie jelitowym u małych dzieci zachodzą już w ciągu 1 miesiąca od rozpoczęcia uczęszczania do placówki. Naukowcy pod wpływem tych badań chcą sprawdzić długotrwały wpływ na zdrowie nabytych w żłobku mikroorganizmów.
Inżynierowie opracowali materiał, który zmienia kolor oraz fakturę. Przypomina on skórę ośmiornicy, która przemienia kolor w celu kamuflażu. Na materiale znajdują się bardzo małe wypukłości i rowki, które wpływają na sposób rozpraszania światła przez powierzchnię. W zależności od tego, z jakiego kąta się na niego patrzy, materiał może być bardziej matowy lub w zupełnie innym kolorze.
Meduzy nie mają mózgu, ale mają układ nerwowy. Tak samo jak ludzie śpią około 8 godzin dziennie. Choć sen parzydełkowca może stanowić zagrożenie i przyczyniać się do ataków drapieżników, to jednak jest niezbędny do ochrony neuronów przed uszkodzeniami DNA. Naukowcy wskazali, że ochrona neuronów jest pradawną funkcją snu, a jej badanie może mieć znaczenie także dla zdrowia człowieka, w szczególności utrzymania zdrowia komórek nerwowych.
Naukowcy odkryli, że rośliny rosnące na skażonych glebach współpracują z mikroorganizmami, które pomagają im radzić sobie z metalami ciężkimi. Jedne wspierają ich gromadzenie, inne chronią przed ich pobieraniem. Bakterie i grzyby nie zmieniają samej gleby, ale mogą powodować, że roślina „włącza” lub „wyłącza” białka odpowiedzialne za transport metali. To oznacza, że w rolnictwie i przy oczyszczaniu gleb ważniejsze od wpływu na ziemię jest to, jak mikroby zmieniają funkcjonowanie samej rośliny.
