Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce 2026
Badaczki, inżynierki, projektantki, popularyzatorki obchodzą 11 lutego święto!
Międzynarodowy Dzień Kobiet i Dziewcząt w Nauce został ustanowiony w 2015 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Jego celem jest zwrócenie uwagi na wsparcie oraz docenienie osiągnięć kobiet w nauce. Tegoroczne święto jest poświęcone niwelowaniu różnic płciowych szczególnie w obszarze STEM.
Jak wskazują dane zawarte w raporcie "Kobiety na politechnikach 2025" przygotowanym przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy w partnerstwie z Fundacją Edukacyjną Perspektywy, kobiety stanowią 58% ogólnej liczby osób studiujących w Polsce. Na uczelniach technicznych studiuje 33% kobiet. Wzrost studentek kierunków technicznych od roku 2019 jest niewielki, jednakże autorzy raportu zwrócili uwagę na zwiększenie liczby studentek na kierunkach informatycznych.
Analiza danych z końca roku 2023 wykazała, że na Politechnice Śląskiej udział studiujących kobiet wynosi 31%. W raporcie można sprawdzić również, na których kierunkach jest większy udział kobiet niż mężczyzn. Są to m.in. architektura (76,1% kobiet i 23,9% mężczyzn), analityka biznesowa (55,33% kobiet i 44,67% mężczyzn), biotechnologia (68,12% kobiet i 31,88% mężczyzn), inżynieria biomedyczna (61,94% kobiet i 38,06% mężczyzn).
Różnice w proporcjach płci istnieją także w przypadku udziału kobiet i mężczyzn wśród nauczycieli akademickich w Polsce w naukach ścisłych i technicznych. Jak wskazuje raport "Kobiety w nauce", w 2023 roku udział kobiet prowadzących badania w obszarze STEM wynosił 33,8%. Warto także zwrócić uwagę na to, że proporcje płci w uwzględnieniu etatów wszystkich nauczycieli akademickich są zrównoważone (w roku 2023 – 48,7% kobiet i 51,2% mężczyzn).
W raporcie można zapoznać się także z pojęciem "indeksu szklanego sufitu", czyli "względnego wskaźnika porównującego odsetek kobiet wśród naukowców z odsetkiem kobiet z tytułem profesora, w określonym roku". Jak wyjaśniają autorzy raportu, "wynik mniejszy niż 1 oznacza, że kobiety są silniej reprezentowane
w grupie profesorów zwyczajnych niż wśród ogółu naukowców. GCI powyżej 1
wskazuje na obecność efektu szklanego sufitu, co oznacza, że kobiety są słabiej
reprezentowane w grupie profesorów zwyczajnych niż wśród ogółu naukowców". Analiza danych wskazała, ze w obszarze STEM indeks ten wynosi 1,72.
W Polsce są organizowane akcje i wydarzenia wspierające udział kobiet w nauce – w szczególności z obszaru nauk inżynieryjno-technicznych. W tym roku 13 lutego odbędzie się piąta edycja konferencji Odważne w Nauce, która będzie poświęcona odwadze w codzienności badawczej, budowaniu solidarności w środowisku naukowym. Do 23 lutego można z kolei zgłosić się do pierwszego unijnego „Planu działania na rzecz kobiet w badaniach naukowych, innowacjach i startupach” (więcej informacji o konsultacjach). Największą konferencją poświęconą udziałowi kobiet w innowacyjnych technologiach jest "Women in Tech Summit", organizowanej przez Fundację Edukacyjną Perspektywy (Fundacja jest także realizatorem akcji "Dziewczyny na politechniki" i "Dziewczyny do ścisłych").
Źródła:
International Day of Women and Girls in Science, UNESCO, dostęp: 10.02.2026
Kobiety na politechnikach 2025, Rad-on. Raporty, analizy, dane., dostęp: 10.02.2026 r.
Kobiety w nauce, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, dostęp: 10.02.2026
Kobiety w nauce. Podsumowanie raportów interaktywnych w portalu RAD-on, red. Knapińska A., Pyrtek K., Maziarczyk A., Dzięgiel G., 2025
Studentki na uczelniach technicznych, Rad-on. Raporty, analizy, dane., dostęp: 10.02.2026 r.
