Start - Aktualności - Co to jest “science slam”?
Czym jest "science slam"?
Angażujące, dynamiczne i zwięzłe wystąpienia o naukowych zagadnieniach to istota science slamu. Jest to jedna z form popularyzacji nauki, w której naukowcy występują na żywo przed publicznością i opowiadają o projektach oraz badaniach.
Science slam zyskuje popularność jako jedna z form komunikacji naukowej pozwalająca przekazać naukowe tematy w lekki, angażujący sposób. Skąd więc wziął się pomysł na „wyjście” nauki z uniwersytetów do salek teatralnych, pubów i centrów kultury?
Pojedynki na słowo
Pojęcie „slamu” oznacza prezentację utworów przez artystów i poetów. Taką też definicję „slamu” znajdziemy w Wielkim Słowniku Języka Polskiego: „występy na żywo, podczas których uczestnicy przedstawiają własne teksty poetyckie lub prozatorskie przed oceniającą je publicznością”.
Slam poetycki narodził się w latach 80. XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Przyczynił się do tego Marc Kelly Smith, który zorganizował wieczór poetycki w jednym z chicagowskich jazz-klubów. Ideą slamu poetyckiego stało się więc przybliżenie poezji osobom, które nie są teoretykami czy krytykami literatury, a przy okazji także danie szansy na prezentację utworów autorom piszącym „do szuflady”.
Slam zyskał popularność na całym świecie, a w wielu krajach są organizowane mistrzostwa slamu poetyckiego (w Polsce po raz pierwszy odbyły się w 2017 roku; z kolei pierwszy polski slam odbył się w 2003 roku). Poeci rywalizują między sobą, wchodzą w interakcję z publicznością i są przez nią oceniani.
Nauka „wychodzi” do ludzi
Wystąpienia bezpośrednio przed publicznością, angażująca prezentacja treści i organizacja wydarzenia na przykład w klubie lub w kameralnej salce teatralnej zostały zaszczepione do popularyzacji nauki. W ten sposób powstał science slam, w którym zamiast poetów są naukowcy, a zamiast utworów poetyckich są prezentowane idee naukowe, badania oraz projekty.
Kolebką science slamu były Niemcy – tam odbył się po raz pierwszy w 2006 roku i od tamtej pory rozwijał się jako jedna z ważniejszych form komunikacji naukowej w niemalże każdym niemieckim mieście uniwersyteckim. W późniejszym czasie science slam pojawił się także w innych miejscach w Europie. W Polsce slamy naukowe były organizowane w Warszawie, Poznaniu, Katowicach, Szczecinie.
Jak wskazują autorzy strony internetowej ScienceSlam.de, „sukces tego formatu wynika po części z faktu, że stwarza on możliwość bezpośredniej komunikacji między naukowcami a publicznością”. To połączenie pomiędzy występującym a widzami jest motywacją do przygotowania prezentacji w atrakcyjny i zrozumiały sposób, zupełnie inny niż prezentowany na przykład podczas akademickich wykładów czy konferencji naukowych.
Naukowcy występujący w slamach mogą korzystać z rekwizytów, eksperymentów, wizualnych prezentacji. Mają jednakże ograniczony czas na wystąpienie – najczęściej jest to 10 minut.
Ważnym elementów science slamów jest interakcja z publicznością. Odbiorcy głosują na najlepsze wystąpienia, a czasem nawet zabierają głos i omawiają je. W czasie wieczoru z naukowymi wystąpieniami mają więc szansę w przyjemny sposób pogłębić wiedzę o różnych dziedzinach naukowych, wzmocnić świadomość w kwestii naukowych tematów, a także nawiązać kontakt z naukowcami.
Science slam... ale po ślonsku!
Wykorzystując formę science slamu oraz aspekty związane z kulturą regionu zainicjowaliśmy Science Slam po Ślonsku. Do udziału w wydarzeniu zapraszamy naukowców oraz doktorantów, którzy znają język śląski i za jego pośrednictwem chcą opowiedzieć o realizowanych badaniach oraz projektach. To zupełnie nowy pomysł, którego celem jest przybliżenie nauki wszystkim, którzy czują się związani ze Śląskiem i jego kulturą. Ponadto chcemy za pośrednictwem science slamu przełamać hermetyczny, specjalistyczny sposób komunikacji i podjąć kontakt z odbiorcą.
Zgłoszenia do Science Slamu po Ślonsku trwają do 1 lutego. Jury złożone z ekspertów w zakresie językoznawstwa, popularyzacji nauki i komunikacji naukowej i edukacji wybierze na podstawie przesłanych filmów z wystąpieniami 6 uczestników, którzy zaprezentują się w finale w marcu w Gliwicach. Ponadto będą mogli oni wziąć także udział w szkoleniu z innowacyjnych form popularyzacji nauki.
Slam, dostępne w: Poetry Foundation, Glossary of Poetic Terms, dostęp: 20.01.2026
Slam, dostępne w: Wielki Słownik Języka Polskiego, red. Żmigrodzki P., dostęp: 20.01.2026
What is science slam?, ScienceSlam.de, dostęp: 20.01.2026
Research for all: Why do you slam?, w: Ludwig-Maximilians-Universitat Munchen, , dostęp: 20.01.2026
First Science Slam in Karlsruhe w: ChemistryViews, dostęp: 20.01.2026
Why sleep? and Cold War win Science Slam, w: Charles University Web, dostęp: 20.06.2026
Pierwszy polski Science Slam zachęca do zgłaszania wystąpień, w: Nauka w Polsce, dostęp: 20.01.2026
Science slam, dostępne w: Wikipedia.org, dostęp 20.01.2026