Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej

Sztuczna inteligencja, efektywność energetyczna, cyberbezpieczeństwo i rozwiązania opracowane przez studentów na podstawie rzeczywistych danych przemysłowych. 28 października 2026 roku Politechnika Śląska w Gliwicach była gospodarzem Smart Water Silesia 2026 – wydarzenia łączącego konferencję branżową Smart Water Forum ze studenckim konkursem technologicznym Smart Water Challenge.

Wydarzenie, zorganizowane przez Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej we współpracy z JSW IT Systems, zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej, organizacji branżowych, przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, środowiska naukowego oraz studentów.

Wspólnym mianownikiem spotkania było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób nowoczesne technologie mogą wspierać bezpieczeństwo infrastruktury, ograniczać zużycie energii, usprawniać procesy technologiczne i podnosić efektywność zarządzania przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi.

Uroczyste otwarcie z udziałem przedstawicieli administracji, nauki i przemysłu

Uroczystego otwarcia Smart Water Silesia 2026 dokonali dr hab. inż. Krzysztof Filipowicz, prof. PŚ, Dziekan Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej, oraz dr inż. Tomasz Błaszczyk, Prezes Zarządu JSW IT Systems, reprezentujący organizatorów wydarzenia.

W spotkaniu uczestniczyli również Marian Zmarzły, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii, prof. dr hab. inż. Anna Chrobok, Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia Politechniki Śląskiej, Paweł Sikorski, Prezes Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”, oraz Beata Halama, Prezes Stowarzyszenia Wodociągowców Województwa Śląskiego.

Obecność przedstawicieli administracji rządowej, władz akademickich i organizacji branżowych podkreśliła znaczenie podejmowanej problematyki oraz potrzebę współpracy między nauką, biznesem i instytucjami publicznymi.

Smart Water Forum – od wyzwań sektora do rozwiązań technologicznych

Konferencję rozpoczęło wystąpienie Tomasza Błaszczyka i Pawła Sikorskiego poświęcone wyzwaniom energetycznym i cyfrowym sektora wodociągowo-kanalizacyjnego. Przedstawiono ekonomiczne uwarunkowania działalności przedsiębiorstw, możliwości zwiększania samowystarczalności energetycznej oczyszczalni ścieków oraz wymagania wynikające z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/3019 dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.

Istotne miejsce w programie zajęły zagadnienia wykorzystania sztucznej inteligencji i analizy danych. Podczas wystąpienia „Od danych do decyzji. Jak sztuczna inteligencja zmienia zarządzanie sieciami wodociągowymi i kanalizacyjnymi?” dr hab. inż. Anna Manowska, prof. PŚ, oraz Krzysztof Szymański z JSW IT Systems zaprezentowali praktyczne przykłady wykorzystania AI do wykrywania ukrytych wycieków, prognozowania dopływu ścieków, planowania modernizacji infrastruktury oraz wspomagania decyzji eksploatacyjnych.

O znaczeniu prognozowania zużycia energii dla przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych mówił również Robert Chądzyński, Prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Myszkowie, wskazując na możliwości poprawy planowania zapotrzebowania energetycznego oraz ograniczania kosztów działalności.

W kolejnych sesjach tematycznych przedstawiono rozwiązania dotyczące automatyzacji, systemów przemysłowych, zarządzania energią i cyberbezpieczeństwa.

Ireneusz Duda, Dyrektor ds. Automatyki i Produkcji JSW IT Systems, omówił rozwój systemów SCADA nowej generacji – od narzędzi wizualizacji procesów technologicznych do zintegrowanych platform wspierających zarządzanie całym przedsiębiorstwem. Zaprezentował również przykład wdrożenia w Grupie Kapitałowej JSW, pokazujący korzyści wynikające z integracji rozproszonych systemów i danych przemysłowych.

Rafał Wowra, Dyrektor ds. Bezpieczeństwa i Infrastruktury JSW IT Systems, przedstawił zagrożenia związane z cyfrową transformacją infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej, rzeczywiste przypadki cyberataków oraz metody ochrony systemów SCADA i OT. Ważnym elementem wystąpienia były wymagania wynikające z przepisów o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz dyrektywy NIS2.

Zagadnienia autonomicznego zarządzania energią, kompensacji mocy biernej i zwiększania niezawodności infrastruktury przedstawił Przemysław Kempe z JSW IT Systems, wskazując możliwości wykorzystania zaawansowanych algorytmów sterowania do poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstw.

Program konferencji obejmował ponadto problematykę architektury cyberbezpieczeństwa systemów przemysłowych, przedstawioną przez dr. hab. inż. Artura Kozłowskiego, prof. PŚ, praktycznego wykorzystania dużych modeli językowych w obliczeniach technologicznych procesów oczyszczania ścieków, omawianą przez dr. inż. Lesława Płonkę, oraz autonomicznej cyberobrony z wykorzystaniem AI, prezentowanej przez Piotra Graszkę z firmy Trellix.

Czy sektor wodociągowo-kanalizacyjny jest gotowy na wykorzystanie sztucznej inteligencji?

Jednym z kluczowych punktów Smart Water Forum był panel dyskusyjny poświęcony gotowości przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.

Dyskusję moderował dr hab. inż. Grzegorz Cema z Politechniki Śląskiej, a udział w niej wzięli przedstawiciele przedsiębiorstw branżowych: Adam Grabowski, Kierownik Działu Informatyki i Informacji Przestrzennej PWiK Ruda Śląska, Piotr Banaszek, Kierownik Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec, oraz Krzysztof Burda, Wiceprezes Zarządu PWiK Rybnik.

Rozmowa koncentrowała się na praktycznych możliwościach zastosowania AI w codziennej działalności przedsiębiorstw, jakości i dostępności danych, kompetencjach pracowników oraz bezpieczeństwie infrastruktury.

Szczególną uwagę poświęcono temu, w jaki sposób przechodzić od eksperymentalnych modeli i projektów pilotażowych do rozwiązań przynoszących rzeczywiste, mierzalne korzyści eksploatacyjne i ekonomiczne.

Smart Water Challenge – studenci zmierzyli się z rzeczywistym problemem przemysłowym

Równolegle z konferencją odbywał się Smart Water Challenge – studencki konkurs technologiczny, w którym udział wzięło 11 zespołów reprezentujących środowisko akademickie.

Zadaniem uczestników było opracowanie modeli prognozujących zużycie energii elektrycznej w oczyszczalniach ścieków na podstawie rzeczywistych, zanonimizowanych danych przemysłowych.

Studenci wykorzystali metody analizy danych, modelowania matematycznego i uczenia maszynowego do przygotowania prognoz w ujęciu miesięcznym, dobowym i godzinowym. Opracowane rozwiązania zostały zweryfikowane z wykorzystaniem ukrytego zbioru danych, co pozwoliło ocenić ich zdolności predykcyjne.

W trakcie konkursu uczestników wspierali mentorzy reprezentujący przedsiębiorstwa branżowe: Krzysztof Burda z PWiK Rybnik, Piotr Banaszek z Chorzowsko-Świętochłowickiego PWiK oraz Bogdan Czyż z JSW IT Systems.

Finałowe prezentacje przed przedstawicielami nauki i przemysłu

Jednym z najważniejszych momentów wydarzenia była finałowa prezentacja rozwiązań opracowanych przez zespoły studenckie. Część tę prowadził dr inż. Artur Dylong z Politechniki Śląskiej.

Finaliści przedstawili zastosowane metody, opracowane modele, wyniki prognozowania oraz możliwości praktycznego wykorzystania zaproponowanych rozwiązań.

Prezentacje odbywały się przed komisją konkursową, ekspertami technologicznymi oraz uczestnikami konferencji. Stanowiły okazję do bezpośredniej wymiany doświadczeń między studentami i przedstawicielami przedsiębiorstw, a także do oceny zaproponowanych rozwiązań z perspektywy rzeczywistych potrzeb przemysłu.

Zwycięzcy Smart Water Challenge 2026

Po zakończeniu prezentacji i obrad komisji konkursowej ogłoszono wyniki. Uroczystego wręczenia nagród dokonał dr hab. inż. Krzysztof Filipowicz, prof. PŚ, Dziekan Wydziału.

I miejsce – zespół CitySense z Politechniki Wrocławskiej – nagroda 10 000 zł.

II miejsce – zespół Orły w swetrze z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach – nagroda 5 000 zł.

III miejsce – zespół Wet Gooses z Politechniki Śląskiej – nagroda 2 000 zł.

Łączna pula nagród wyniosła 17 000 zł.

Organizatorzy gratulują laureatom oraz wszystkim uczestnikom, którzy podjęli wyzwanie opracowania rozwiązań dla rzeczywistego problemu przemysłowego.

Współpraca nauki i przemysłu jako fundament innowacji

Smart Water Silesia 2026 stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń i pomysłów pomiędzy środowiskiem akademickim, przedstawicielami przedsiębiorstw oraz ekspertami technologicznymi.

Połączenie konferencji branżowej z konkursem studenckim pozwoliło spojrzeć na wyzwania sektora wodociągowo-kanalizacyjnego z różnych perspektyw – od zarządzania przedsiębiorstwem i wymagań regulacyjnych, przez rozwiązania technologiczne, po nowe metody analizy i modelowania danych.

Wydarzenie pokazało również potencjał rozwijania wspólnych projektów badawczo-rozwojowych, w których wyniki prac naukowych i studenckich mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych analiz, pilotaży i wdrożeń przemysłowych.

Smart Water Silesia 2026 odbyło się pod Honorowym Patronatem:

Ministra Energii Miłosza Motyki, Ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka, JM Rektora Politechniki Śląskiej prof. dr. hab. inż. Marka Pawełczyka, Marszałka Województwa Śląskiego Wojciecha Saługi, Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A., Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”, Polskiego Towarzystwa Informatycznego, Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT oraz Prezydentów Miast Gliwice, Rybnik i Jastrzębie-Zdrój.

Organizatorzy składają podziękowania wszystkim patronom, partnerom, prelegentom, panelistom, mentorom, członkom komisji konkursowej oraz osobom zaangażowanym w przygotowanie i realizację wydarzenia.

Smart Water Silesia 2026 pokazało, że przyszłość gospodarki wodno-ściekowej będzie kształtowana przez współpracę, odpowiedzialne wykorzystanie danych, nowoczesne technologie i kompetencje ludzi.

Więcej informacji o wydarzeniu: www.smartwatersilesia.pl.