Jasna i ciemna strona metali... Wykład prof. Marioli Saternus
Metale odgrywają dużą rolę w różnych obszarach życia, ale mają także swoją "ciemną stronę"... O zagrożeniach związanych z metalami opowiedziała prof. Mariola Saternus podczas wykładu w Muzeum Hutnictwa Cynku "Walcownia".
Metale są wykorzystywane na co dzień i trudno byłoby wyobrazić sobie bez nich rozwój przemysłu i gospodarki. Są niezastąpionymi elementami w budownictwie, energetyce, nowych technologiach.
Są również niezbędne w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu, uczestniczą w wielu procesach biologicznych, są niezbędne do pracy układu nerwowego, odpornościowego. Ludzki organizm potrzebuje ich 14 metali, w tym np. wapnia, sodu, magnezu, żelaza, potasu, a niedobór lub nadmiar pierwiastków może prowadzić do chorób.
Warto jednak pamiętać o tym, że metale mają swoją "ciemną stronę". Mogą być szczególnie niebezpieczne dla zdrowia, a ich pozyskiwanie może przynosić wiele zagrożeń dla środowiska. 
Podczas wykładu prof. Mariola Saternus, naukowczyni Wydziału Inżynierii Materiałowej i Cyfryzacji Przemysłu Politechniki Śląskiej, zaprezentowała cechy poszczególnych metali. Jednym z nich był ołów, o którym w ostatnim czasie jest szczególnie głośno za sprawą serialu opowiadającego o dr Jolancie Wadowskiej-Król i katowickich Szopienicach. To właśnie z ołowicą borykały się dzieci mieszkające nieopodal Huty Metali Nieżelaznych "Szopienice" w latach 70. XX wieku. Ołowica to jednak aktualny problem – współcześnie na całym świecie około 800 milionów dzieci ma podwyższony poziom ołowiu, który wymaga interwencji medycznej. 
Równie groźnym dla zdrowia człowieka metalem jest rtęć. Zatrucie rtęcią powoduje poważne problemy z układem nerwowym. W latach 50. XX wieku doszło do masowego zatrucia rtęcią w Japonii. Fabryka znajdująca się nad zatoką Minamata wypuszczała do wody ścieki zawierające duże ilości rtęci. Toksyczny pierwiastek przedostawał się z kolei do mięsa ryb, które stanowiły pożywienie Japończyków.
Metale wiążą się także z zagrożeniami dla środowiska. Przykładem może być złoto. Jak wskazała naukowczyni, przy produkcji niewielkiego złotego pierścionka pozostaje ponad 20 ton odpadów.
Wykład odbył się w Muzeum Hutnictwa Cynku "Walcownia" 2o lutego 2026 r.
Spotkanie odbyło się w ramach projektu "Wsparcie Procesu Sprawiedliwej Transformacji poprzez Promocję Edukacji Wyższej" realizowanego w ramach Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027. Politechnika Śląska jest partnerem projektu.
