Historia Katedry

Rozwój napędu elektrycznego i energoelektroniki na Wydziale Elektrycznym w XX w.

Badania w zakresie napędów elektrycznych były prowadzone na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej od początku jego istnienia, czyli od 1945 roku. Początkowo badania w tym zakresie były rozproszone po różnych jednostkach Wydziału. W 1956 roku utworzono Katedrę Elektryfikacji Zakładów Przemysłowych, w ramach której rozpoczęły działalność trzy Zakłady, w tym dwa związane z napędem elektrycznym: Zakład Napędu Elektrycznego kierowany przez z-cę prof. mgr inż. Władysława Sztwiertnię oraz Zakład Automatyzacji Napędu Elektrycznego kierowany przez doc. dr. inż. Jerzego Siwińskiego. Kierownikiem Katedry był prof. Jan Obrąpalski (do 1958), a następnie Władysław Sztwiertnia.

W 1961 roku połączono wspomniane dwa Zakłady tworząc Katedrę Napędu Elektrycznego. Katedrą kierowali kolejno z-ca prof. mgr inż. Władysław Sztwiertnia (do 1962 roku), prof. Zygmunt Gogolewski (1962-1963), będąc jednocześnie kierownikiem Katedry Maszyn Elektrycznych oraz doc. dr inż. Zygmunt Kuczewski (do 1969 roku).

W latach 1969-1971 miały miejsce dwie reorganizacje Wydziału Elektrycznego, które wpłynęły również na Katedrę Napędu Elektrycznego. W 1969 utworzono na Wydziale cztery duże Katedry, w tym Katedrę Elektrotechniki Przemysłowej, kierowaną przez doc. Zygmunta Kuczewskiego, a w 1971 zlikwidowano duże Katedry tworząc na Wydziale Instytuty, w tym Instytut Podstawowych Problemów Elektrotechniki i Energoelektroniki (przemianowany w 1973 na Instytut Elektrotechniki Teoretycznej i Przemysłowej). Zespół wcześniejszej Katedry Napędu wszedł w skład Zakładu Wykorzystania i Przetwarzania Energii Elektrycznej. W 1973 roku dokonano zmiany nazwy Zakładu na Zakład Napędu Elektrycznego i Energoelektroniki, który działał pod taką nazwą aż do 2004 roku. Kierownikami Zakładu byli kolejno:

• dr inż. Zygmunt Kuczewski (do 1989 r.),
• dr hab. inż. Krzysztof Krykowski (1989 –1994),
• dr hab. inż. Kazimierz Gierlotka (1994 –1997),
• dr hab. inż. Bogusław Grzesik, prof. Pol. Śl. (1997 – 2004).

Potencjał naukowy Zakładu budowany był przez wiele lat poprzez liczne aktywności, prace realizowane dla przemysłu i projekty naukowe. Najistotniejszymi na przestrzeni lat były takie działania jak:

• Staże zagraniczne kadry (dr Z. Mantorski w Lyngby w Danii – 1969, dr H. Wosiński w Nowosybirskim Instytucie Elektrotechnicznym w ZSRR – 1969),
• Opracowania rozwiązań przemysłowych, np.: tyrystorowy przekształtnik częstotliwości MSI do napędu z silnikiem indukcyjnym klatkowym 5 kW (1971), tyrystorowy wzmacniacz do sprzęgła elektromagnetycznego dla Zakładów Azotowych Kędzierzyn (1974), napęd z falownikiem prądowym 45 kW, 0.5 – 80 Hz, do podnoszenia żurawia dla Mostostalu Zabrze (1980), tyrystorowy zasilacz AC-AC, 6 kV/380 V, 500 kVA i 3 MVA, do pieca stalowniczego (z Instytutem Metalurgii Żelaza) dla Huty Jedność (1984), zasilacz tyrystorowy MSI do zgrzewarki rezystancyjnej punktowej 10 kW dla Instytutu Spawalnictwa (1984), tyrystorowy zasilacz rezonansowy 15 kW, 5 kHz do topienia żeliwa dla Odlewni Żeliwa w Węgierskiej Górce (1987),
• Organizacja krajowej konferencji Energoelektronika w Nauce i Dydaktyce ENID 1999,
• Udział w projektach międzynarodowych, w tym Tempus Phare (1995-1997) oraz projekcie Hipolity 5 Programu Ramowego UE (2002-2004).