Start - Obszary tematyczne

6. Priorytetowy Obszar Badawczy
Ochrona klimatu i środowiska, nowoczesna energetyka
Sektor energetyczny to kluczowy przemysł, o dużym wpływie na system społeczno-gospodarczy. Ochrona środowiska oraz kontrola zmian klimatycznych są priorytetami w dążeniu do zrównoważonego rozwoju. Pod tym względem Politechnika Śląska (PŚ) działa w wielu dziedzinach badawczych, gdzie głównymi podobszarami są:
- POB6.1 Zmiany klimatu i środowiska oraz redukcja zanieczyszczenia powietrza
- POB6.2 Gospodarka wodno-ściekowa oraz biotechnologia środowiskowa
- POB6.3 Gospodarka obiegu zamkniętego
- POB6.4 Odnawialne i alternatywne źródła energii oraz energetyka prosumencka
- POB6.5 Innowacyjne technologie i zrównoważony rozwój
- POB6.6 Edukacja dla zrównoważonego rozwoju i kształtowanie świadomości ekologicznej
- POB6.7 Problemy degradacji i rewitalizacja terenów
- POB6.8 Efektywność energetyczna i zarządzanie energią
- POB6.9 Magazynowanie energii i energetyka wodorowa
- POB6.10 Kształtowanie środowiska wewnętrznego i inteligentne budynki
- POB6.11 Strategia zrównoważonego rozwoju energetyki i energetyka gazowa
- POB6.12. Energetyka jądrowa
- Działanie systemu energetycznego jest dominującym czynnikiem wpływającym na globalne zmiany klimatu, oraz generowanie zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby.
Koordynator 6. Priorytetowego Obszaru Badawczego
Prof. dr hab. inż. Marcin Lutyński RG
Koordynatorzy Podobszarów
Podobszar 1: Zmiany klimatu i środowiska oraz redukcja zanieczyszczenia powietrza
Prof. Natalia Piotrowska RIF, Dr Krzysztof Tomiczek RG
Podobszar 2: Gospodarka wodno-ściekowa oraz biotechnologia środowiskowa
Dr Gabriela Kamińska RIE, Dr Sebastian Żabczyński RIE
Podobszar 3: Gospodarka obiegu zamkniętego
Dr Marcin Górski RB, Prof. Tomasz Suponik RG
Podobszar 4: Odnawialne i alternatywne źródła energii oraz energetyka prosumencka
Dr Marek Szindler RMT, Dr Marcin Fice RE
Podobszar 5: Innowacyjne technologie i zrównoważony rozwój
Prof. Dariusz Choiński RAU, Dr Marcin Szczygieł RE
Podobszar 6: Edukacja i świadomość ekologiczna
Prof. Aleksandra Kuzior ROZ
Podobszar 7: Problemy degradacji i rewitalizacja terenów
Prof. Hanna Barchańska RCh, Prof. Krzysztof Rostański RAr
Podobszar 8: Efektywność energetyczna i zarządzanie energią
Prof. Wojciech Skarka RMT, Dr Tomasz Steidl
Podobszar 9: Magazynowanie energii i energetyka wodorowa
Prof. Marcin Lutyński RG, Prof. Łukasz Bartela RIE
Podobszar 10: Kształtowanie środowiska wewnętrznego i inteligentne budynki
Prof. Joanna Ferdyn-Grygierek RIE, Prof. Artur Nowoświat RB
Podobszar 11: Strategia zrównoważonego rozwoju energetyki i energetyka gazowa
Dr Marcin Szczygieł, RIE
Podobszar 12: Energetyka jądrowa
Dr Tomasz Bury, RIE
Florian Plit

Zapraszamy do współpracy

Szukajmy nowych wyzwań

Tylko zaplanowane działania wieńczy sukces

Badania podstawą rozwoju
Planeta Ziemia

Iseland Sea

Green rice plantation

Iowa (US)

Hong Kong (PRC)
Statystyczny człowiek przebywa około 90% czasu w ciągu doby w pomieszczeniach zamkniętych dlatego kształtowanie środowiska wewnętrznego budynków ma kluczowe znaczenie. Komfort cieplny, akustyczny i wizualny, bezpieczeństwo użytkowników, ochrona przed hałasem oraz zużycie energii przez systemy ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji to główne zagadnienia rozpatrywane w tej grupie badań. Ogromne znaczenie mają badania nad urządzeniami regulacyjnymi, urządzeniami odzysku energii i systemami automatyki pozwalającymi na optymalne sterowanie ciepłem, komfortem i klimatem w budynkach. Część badań prowadzona jest we współpracy z ośrodkami zagranicznymi, np. zadanie dotyczące opracowania metody oceny narażenia osób przebywających w pomieszczeniach na CO2 jest realizowane z Duńskim Uniwersytetem Technicznymznajdującym się w grupie 151-200 na liście Academic Ranking of World Universities 2020.
Wprowadzenie strategii zrównoważonego rozwoju, powinno zatem przyczynić się do zmiany dotychczasowego podejścia do wytwarzania energii. Wyzwanie to polega nie tylko na zastąpieniu tradycyjnego systemu, opartego na spalaniu paliw kopalnych przez odnawialne źródła energii czy zwiększeniu wydajności pojedynczego procesu, ale na integracji wszystkich komponentów, w skuteczny, zero emisyjny, system energetyczny. Politechnika Śląska ma znaczące osiągnięcia w badaniach dotyczących transformacji systemu energetycznego. Do znaczących badań prowadzonych przez pracowników Politechniki Śląskiej, a związanych z nowoczesną energetyką należy zaliczyć prace mające na celu intensyfikację wykorzystania istniejącego systemu elektroenergetycznego, w tym modernizację istniejących bloków wytwórczych i budowę nowych. Ponadto prowadzone są analizy jakości i niezawodności dostaw energii elektrycznej. Niemniej ważne są badania nad stabilnością systemu i jego optymalizacją w kontekście rozwoju systemu elektroenergetycznego nakierowanego na integrację konwencjonalnych i odnawialnych źródeł energii. Naukowcy Politechniki Śląskiej wswoich badaniach nie pomijają zagadnień ekonomicznych i organizacyjnych mających znaczny wpływ na rozwój nowoczesnej energetyki.
"Wkrótce będzie za późno, aby zmienić kurs i zejść z naszej trajektorii, czasu jest niewiele. Powinniśmy zrozumieć, zarówno na poziomie życia codziennego, jak i na poziomie instytucji państwowych, że Ziemia ze wszystkim, co na niej żyje – to nasz jedyny dom."
autorzy drugiego raportu „Ostrzeżenia dla ludzkości”
Aby skutecznie chronić środowisko naturalne i przeciwdziałać postępującej antropopresji, oprócz działań badawczych i współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym koniczne są także działania edukacyjne. W związku z pogarszającymi się parametrami środowiskowymi, ociepleniem klimatu, zanieczyszczeniem wód, gleby i powietrza edukacja dla zrównoważonego rozwoju i kształtowanie świadomości ekologicznej wszystkich grup społecznych, staje się ważnym elementem oddziaływania uczelni na otoczenie, realizowanym w ramach trzeciej misji. Prowadzone przez uczelnię projekty edukacyjne, seminaria i warsztaty, kierowane są do różnych grup, począwszy od uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a skończywszy na przedsiębiorcach, przedstawicielach Jednostek Samorządu Terytorialnego, grupach czynnych zawodowo i seniorach. Wachlarz możliwych narzędzi wsparcia w kształtowaniu odpowiedzialnych zachowań człowieka w środowisku jest bardzo szeroki. Zaznaczyć jednak należy, że jest to proces długofalowy i wymagający holistycznego podejścia oraz zaktywizowania działań społeczeństwa obywatelskiego, stąd też istotny jest transfer wiedzy do społeczeństwa i szeroka współpraca uczelni z otoczeniem.
Galeria
Należy podkreślić, że naukowcy Politechniki Śląskiej mają już znaczące osiągnięcia we wszystkich w/w obszarach badawczych, dlatego w najbliższej przyszłości można spodziewać się cennych wyników. Inną ważną cechą przeprowadzanych badań są równoległe eksperymentalne i zaawansowane techniki obliczeniowe. Opracowywane modele matematyczne bardzo często wykorzystywane są przez badaczy z całego świata o czym mogą świadczyć licznie cytowane prace naukowe publikowane w czasopismach top 10% obejmujących inżynierię, chemię, informatykę, mechanikę oraz termodynamikę.

Kalendarium


Seminarium Naukowe Priorytetowego Obszaru Badawczego 6.
Ochrona klimatu i środowiska, nowoczesna energetyka
Podobszar 6.1.
Zmiany klimatu, środowiska oraz redukcja zanieczyszczenia powietrza
marca 2021r. (środa) godz. 14:00-18:00
Politechnika Śląska w Gliwicach (tryb zdalny, platforma zoom.us)
14:00-14:10 | Wprowadzenie |
14:10-14:30 | Dr Irka Hajdas, Laboratory of Ion Beam Physics, ETH Zürich, Szwajcaria |
Wpływ antropogeniczny na sygnał 14C w atmosferze - koniec ery „Bomb Peak” i konsekwencje dla datowania 14CAnthropogenic impact on the atmospheric 14C signal - the end of the ‘bomb peak’ era and its consequences for 14C datingStreszczenie. Datowanie radiowęglowe to metoda oparta na naturalnie występującym radioaktywnym izotopie węgla 14C. Okres półtrwania 5700 lat pozwala zastosowania do konstrukcji chronologii archiwów naturalnych z ostatnich 50 ka. Jednak począwszy od rewolucji przemysłowej, ludzkość ma wpływ na naturalne poziomy izotopu 14C. Efekty dodawania CO2 z paliw kopalnych (efekt Suessa) i sztucznie wytwarzanego 14C w erze testów jądrowych to 2 efekty antropogeniczne, które są przeciwne do siebie. Niestety, spalanie paliwa kopalnego i postarzone CO2 wygrywa tę bitwę, co ma konsekwencje dla różnych aspektów datowania 14C. W referacie przedstawię dane, które potwierdzają tę obserwację oraz omówię przykłady przyszłych komplikacji przewidywanych przy datowaniu za pomocą 14C. | |
14:30-14:35 | Dyskusja |
14:35-14:55 | Prof. zw. dr hab. Jacek Adam Jania, Instytut Nauk o Ziemi, Zespół Badawczy Kriosfery i Geoinformacji Instytutu Nauk o Ziemi UŚ, Przewodniczący Centrum Studiów Polarnych UŚ |
Arktyczne wzmocnienie ocieplania klimatu i jego związki z kriosferąThe Arctic amplification of climate warming and its relation to the cryosphereStreszczenie. Klimat Arktyki ociepla się około 2-3 razy intensywniej niż w średnich szerokościach geograficznych. Rozpatrywane są różne przyczyny tego zjawiska. Referat koncentruje się na związkach zmian klimatu w atlantyckim sektorze Arktyki z najważniejszymi komponentami kriosfery: lodowcami i lodem morskim. Prezentowane są najnowsze wyniki badań glacjologicznych Centrum Studiów Polarnych w szerokiej kooperacji międzynarodowej i krajowej. Przedstawiane są przykłady skutków środowiskowych tych zmian, w tym oddziaływanie na zjawiska pogodowe w Europie. | |
14:55-15:00 | Dyskusja |
15:00-15:20 | Dr inż. Bartosz Polnik, Z-ca Dyrektora ds. Rozwojowych Instytutu Techniki Górniczej KOMAG, Gliwice |
Rozwój elektromobilności w górnictwie jako jedna z metod redukcji zanieczyszczenia powietrza w przemyśle wydobywczymThe development of electromobility as one of the methods of reducing air pollution in the mining industryStreszczenie. Maszyny i urządzenia, pracujące w przemyśle wydobywczym, napędzane są w znacznej części za pośrednictwem silnika spalinowego. Pomimo wysokich restrykcji dotyczących emisji substancji szkodliwych do otoczenia, powietrze w otoczeniu pracujących maszyn jest w dalszym ciągu mocno zanieczyszczone. Stwarza to zagrożenie i duży dyskomfort dla pracujących tam załóg. Coraz częściej, obserwuje się działania mające na celu poprawę jakości powietrza oraz warunków pracy. Jedną z znanych i stosowanych w tym celu metod jest wprowadzenie elektromobilności. W referacie, w oparciu o kilka przykładów, omówiono czynniki skłaniające przedsiębiorców do wprowadzania elektormobilności. Ścieżkę rozwoju tej technologii w przemyśle wydobywczym oraz ograniczenia i zalety jakie niesie za sobą wprowadzenie takiego rozwiązania. | |
15:20-15:25 | Dyskusja |
15:25-15:30 | Wprowadzenie do Sesji I. |
15:30-15:45 | Dr hab. inż. Tomasz Krykowski, prof. PŚ, Prodziekan ds. Współpracy i Rozwoju Wydziału Budownictwa PŚDr inż. Tomasz Jaśniok, Prodziekan ds. Infrastruktury i Organizacji Wydziału Budownictwa PŚMgr inż. Faustyn Recha, Katedra Mechaniki i Mostów, Wydział Budownictwa PŚ |
Degradacja elementów żelbetowych w wyniku korozji zbrojenia jako przykład oddziaływania agresywnego środowiskaDegradation of reinforced concrete elements due to reinforcement corrosion as the example of impact of aggressive environmentStreszczenie. W pracy przedstawiono sposób modelowania propagacji uszkodzeń elementów żelbetowych w wyniku korozji zbrojenia. W szczególności przedstawiony został ogólny zarys problematyki korozji zbrojenia w betonie. Modele pozwalające na opis propagacji uszkodzeń (deterministyczne, jak i przedziałowe). Przedstawiono sposób przeprowadzenia badań z zastosowaniem testu przyspieszonej korozji oraz wyniki symulacji komputerowych. | |
15:45-16:00 | Dr hab. inż. Mariola Saternus, prof. PŚ, Kierownik Katedry Metalurgii i Recyklingu Wydziału Inżynierii Materiałowej PŚDr hab. inż. Agnieszka Fornalczyk, prof. PŚ, Katedra Metalurgii i Recyklingu Wydziału Inżynierii Materiałowej PŚProf. dr hab. Władysław Gąsior, Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Polskiej Akademii Nauk, KrakówDr Sylwia Terlicka, Z-ca Kierownika Zespołu Laboratoriów Badawczych Instytutu Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Polskiej Akademii Nauk, KrakówDr hab. inż. Adam Dębski, prof. PAN, Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej Polskiej Akademii Nauk, Kraków |
Możliwość odzysku platynowców ze zużytych katalizatorów samochodowychPossibility of recovering platinum metals from used auto catalytic convertersStreszczenie. Zużyte katalizatory samochodowe stanowią cenne źródło platynowców, zwłaszcza platyny. Dostępne metody przerobu tych katalizatorów opierają się na przerobie hydro- lub pirometalurgicznym. Metody te cechuje odpowiedni stopień wydajności, jednakże mają one także swoje zalety i wady. W prezentacji przedstawiona zostanie głównie zmodyfikowana metoda metalu kolektora z pompą magnetohydrodynamiczną. Przybliżona zostanie autorska metoda polegająca na stapianiu zużytych katalizatorów samochodowych z ołowiem w celu odzysku platyny, jej założenia oraz wyniki badań modelowych i eksperymentalnych. Ponadto przedstawione zostaną perspektywy dalszych badań i modyfikacji procesu. | |
16:00-16:15 | Dr hab. inż. Artur Nowoświat, prof. PŚ, Z-ca Kierownika Katedry Procesów Budowlanych i Fizyki Budowli Wydziału Budownictwa PŚDr inż. Rafał Żuchowski, Katedra Procesów Budowlanych i Fizyki Budowli Wydziału Budownictwa PŚ |
Ochrona przed hałasem środowiskowym - Akredytowane Laboratorium Politechniki ŚląskiejProtection against environmental noise - Accredited Laboratory of the Silesian University of TechnologyStreszczenie. Akustyka Środowiskowa - Laboratorium Akredytowane. W laboratorium akredytowanym (jedynym w Politechnice Śląskiej) zajmujemy się przede wszystkim badaniem hałasu komunikacyjnego, kolejowego i przemysłowego. Ponadto nasze badania dotyczą skuteczności ekranów akustycznych. Wykorzystując program SoundPlane modelujemy i obliczamy hałas w środowisku w tym mapowanie akustyczne.Akustyka Środowiskowa - Nowe kierunki badań. Jako nowe kierunki badań planowane są prace nad mobilnym systemem diagnostyki akustycznej nawierzchni drogowych oraz urządzeń dylatacyjnych; prace nad adaptacyjnym sposobem redukcji hałasu i zanieczyszczeń powietrza od ruchu komunikacyjnego wykorzystującego nowoczesne technologie pomiarowe, informatyczne i materiałowe oraz prace nad softwarowym systemem integracji danych: planistycznych, pomiarowych, modelowych i obliczeniowych stosowanych w technologii BIM. | |
16:15-16:30 | Dr inż. Barbara Słomka-Słupik, Katedra Konstrukcji Budowlanych Wydziału Budownictwa PŚ |
Stosowanie spoiw bezcementowych w budownictwieThe use of cementless binders in constructionStreszczenie. Spoiwa budowlane używane do zapraw czy betonów najczęściej w swym składzie zawierają cement. Jak wiadomo, produkcja cementu jest nieodłącznie związana z emisją CO2 do atmosfery. W tej pracy zostaną przedstawione wyniki badań nad spoiwem nie zawierającym cementu. | |
16:30-16:45 | Dyskusja |
16:45-16:50 | Wprowadzenie do Sesji II. |
16:50-17:05 | Dr hab. inż. Ryszard Walentyński, prof. PŚ, Kierownik Katedry Mechaniki i Mostów Wydziału Budownictwa PŚ |
Co Wolfram|Alpha i Mathematica wiedzą o zmianach klimatu i jak można je zastosować do gromadzenia i analizowania danych klimatycznych?What Wolfram|Alpha and Mathematica know about climate changes and how can they be applied to collect and analyse climatic data?Streszczenie. W referacie zostanie przedstawione w jaki sposób można wykorzystać nowoczesne narzędzia computational intelligence zawarte we wspomnianych w tytule systemach do analizy i przewidywania zmian klimatu. Ponadto pokazane zostanie jak dzięki nim można dotrzeć do globalnych i szczegółowych danych źródłowych dotyczących tych zjawisk. Celem referatu jest wskazanie innym badaczom efektywnych narzędzi badawczych. | |
17:05-17:20 | Dr inż. Sławomira Pawełczyk, prof. PŚ, Zakład Geochronologii i Badań Izotopowych Środowiska Instytutu Fizyki CND PŚ |
Zmiany klimatu zapisane w archiwach izotopowych przyrostów rocznych drzewClimate change recorded in the isotopic archives of tree ringsStreszczenie. Zmiany stosunków izotopów stabilnych węgla, tlenu i wodoru w rocznych przyrostach drzew są wykorzystanie jako źródła informacji o zmianach klimatu oraz o wpływie człowieka na środowisko. Badania izotopowe mają szerokie zastosowania i pozwalają nie tylko na rekonstrukcję klimatu, ale również na szacowanie efektywności wykorzystania wody przez rośliny oraz przedstawianie czasoprzestrzennej zmiany dynamiki wzrostu lasu modulowanej przez ocieplenie klimatu. | |
17:20-17:35 | Dr hab. inż. Barbara Sensuła, prof. PŚ, Zakład Geochronologii i Badań Izotopowych Środowiska Instytutu Fizyki CND PŚ |
Drzewa jako bioindykatory przemysłowych zanieczyszczeń powietrza w okresie wdrażania pro-ekologicznej polityki na obszarze ŚląskaTrees as bioindicators of industrial air pollution during implementation of pro-environmental policy in Silesia regionStreszczenie. Celem prowadzonych przeze mnie w Instytucie Fizyki od kilkunastu lat badań jest rekonstrukcja sygnału zmian klimatu i efektu antropogenicznego oraz monitoring wpływu działalności człowieka związanej z rozwojem przemysłu w okresie wprowadzania polityki pro-ekologicznej. Drzewa, traktowane jako archiwum zmian wzbogacone o dane izotopowe i analizy składu pierwiastkowego, są wykorzystane w monitoringu środowiska jako czułe bioindykatory zmian środowiska zarówno w skali lokalnej, regionalnej i globalne. | |
17:35-17:50 | Dr inż. Anna Mainka, Katedra Ochrony Powietrza Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PŚ |
Ocena narażenia na zanieczyszczenia powietrza na przykładanie PM2,5 i wybranych metaliAssessment of exposure to air pollutants by example of PM2.5 and selected metalsStreszczenie. Badania i działania z zakresu ochrony powietrza można podzielić na dwa główne nurty. Pierwszy obejmujący zmiany klimatyczne, drugi wpływ na zdrowie ludzi. Ilościowe określenie skutków zdrowotnych związanych z zagrożeniem jakie niesie niska jakość powietrza jest niezbędne do ustalenia priorytetów działań interwencyjnych mających na celu poprawę zdrowia w różnych populacjach. Populacją szczególnie narażoną na szkodliwe skutki zanieczyszczenia powietrza są dzieci, ponieważ ich płuca rosną i ich wrodzone mechanizmy obronne przed wdychanymi zanieczyszczeniami mogą być osłabione.Niniejsza prezentacja koncentruje się na ocenie obciążenia dzieci w wieku przedszkolnym chorobami dolnych dróg oddechowych. Czynnikiem, który przeanalizowano był pył PM2,5 pobrany wewnątrz budynków przedszkoli. Porównano narażenie związane z inhalacją frakcji PM2,5 obliczone w oparciu o jego masę oraz zawartość wybranych metali. Stwierdzono, że uszczerbek na zdrowiu z tytułu ekspozycji na PM2,5 jest prawie 40-krotnie niższy niż w przypadku ekspozycji na skumulowany ładunek metali we frakcji PM2,5, gdzie spośród 11 oznaczonych metali (As, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, Sb, Se i Zn) największe zagrożenie wywołuje Cr(VI). | |
17:50-18:05 | Dyskusja |
18:05-18:10 | Podsumowanie i zakończenie seminarium |