Z wielkim żalem zawiadamiamy, że 25 stycznia 2026 roku zmarł prof. dr hab. inż. Eugeniusz Świtoński, mDHC. Odszedł wybitny uczony, zasłużony nauczyciel akademicki, człowiek wielkiej wiedzy, ogromnego doświadczenia, organizator nauki, wieloletni pracownik i Doktor Honoris Causa Politechniki Śląskiej, wychowawca wielu pokoleń studentów i doktorantów.

Żegnamy nieodżałowanej pamięci wybitnego naukowca, nauczyciela akademickiego i wychowawcę kilku pokoleń młodych pracowników nauki, aktywnego działacza społecznego, wieloletniego Przewodniczącego Gliwickiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej, a następnie Przewodniczącego Zarządu Głównego PTMTS.

Sylwetka prof. dr. hab. inż. Eugeniusza Świtońskiego

Profesor Eugeniusz Świtoński urodził się 7 sierpnia 1940 r. w Drohiczynie. W 1963 roku ukończył Politechnikę Poznańską i w tym samym roku podjął pracę zawodową na Politechnice Śląskiej, z którą był związany przez cały okres swojej aktywności, realizując wszystkie szczeble kariery zawodowej oraz pełniąc liczne funkcje w strukturach organizacyjnych Uczelni.

W 1970 roku uzyskał stopień naukowy doktora, a w 1980 roku - doktora habilitowanego. Profesor Eugeniusz Świtoński został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego w Katedrze Mechaniki Technicznej Politechniki Śląskiej w 1991 roku. Tytuł naukowy profesora uzyskał w 1995 roku, a w 1999 roku został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego.

Od 1991 do 2013 roku kierował Katedrą Mechaniki Stosowanej, a następnie został dyrektorem Instytutu Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej. Z jego inicjatywy powołano do życia na Politechnice Śląskiej Centrum Technologii Bezpieczeństwa i Obronności. W latach 2010-2013 profesor Eugeniusz Świtoński był dyrektorem Centrum. Doświadczenie zawodowe we współpracy z przemysłem obronnym zdobywał współpracując z Zakładami Mechanicznymi Bumar Łabędy oraz Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Urządzeń Mechanicznych OBRUM w Gliwicach, pełniąc tam przez wiele lat funkcję Przewodniczącego Rady Naukowej oraz prowadząc kształcenie inżynierów na potrzeby przemysłu obronnego.

Staż naukowy w Wojskowej Akademii Technicznej w 1970 roku oraz późniejsza współpraca z profesorem Janem Szmelterem stały się podstawą badań stosowania i rozwoju metod numerycznych w analizie stereomechanicznej konstrukcji maszynowych. Były to pierwsze próby zastosowania metody elementów skończonych w projektowaniu maszyn na Politechnice Śląskiej. Badania Profesora dotyczyły zarówno zagadnień dynamicznych mechaniki ośrodków ciągłych i zastosowania metod numerycznych w analizie stereomechanicznej konstrukcji maszynowych, jak i biomechaniki oraz sprzętu medycznego. Wyniki jego prac znalazły wiele praktycznych zastosowań. Na szczególną uwagę zasługują nowatorskie badania naukowe dotyczące biomechanizmów, a szczególnie modelowania lokomocji i oceny stanu obciążenia narządów ruchu człowieka pod kątem eliminacji urazów. Zespół pod kierunkiem profesora współpracował z Centrum Rehabilitacji w Reptach Śląskich. Efektem utylitarnym tych prac było wiele patentów i wdrożeń przemysłowych.

Profesor Eugeniusz Świtoński był także jednym z inicjatorów utworzenia w Politechnice Śląskiej Wydziału Inżynierii Biomedycznej, pierwszego takiego wydziału w Polsce.

Szczególne osiągnięcia Profesora dotyczyły kształcenia i promowania kadry inżynierskiej. Był promotorem ponad 200 prac dyplomowych, realizowanych również poza Politechniką Śląską, współpracując m.in. z Politechniką Rzeszowską, Akademią Górniczo-Hutniczą i Politechniką Lubelską. Potwierdzeniem aktywności dydaktycznej Profesora są opracowane przez niego i jego zespół podręczniki akademickie i skrypty. Aktywna działalność naukowa profesora Eugeniusza Świtońskiego została udokumentowana dużym dorobkiem publikacyjnym, obejmującym 23 podręczniki akademickie i monografie oraz ponad 300 artykułów naukowych, z których duża liczba znalazła się w renomowanych czasopismach o zasięgu międzynarodowym. Wypromował także 14 doktorów nauk technicznych oraz liczne grono samodzielnych pracowników nauki w wielu polskich ośrodkach akademickich.

Działalność organizacyjna Profesora Eugeniusza Świtońskiego była bardzo szeroka, był członkiem wielu gremiów naukowych pełniąc w nich również rolę kierowniczą, w tym Komitetu Mechaniki oraz Komitetu Budowy Maszyn Polskiej Akademii Nauk, sekcji komitetów naukowych i komisji PAN, rad naukowych wielu instytutów badawczych.

Żegnamy nieodżałowanej pamięci wybitnego naukowca, nauczyciela akademickiego i wychowawcę kilku pokoleń młodych pracowników nauki, aktywnego działacza społecznego, wieloletniego Przewodniczącego Gliwickiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej, a następnie Przewodniczącego Zarządu Głównego PTMTS, aktywnego także w zespołach ministerialnych i instytucjach przedstawicielskich polskiego środowiska akademickiego.

Począwszy od połowy lat osiemdziesiątych XX wieku pełniąc najpierw funkcje Przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego, a następnie Komitetu Naukowego, przyczynił się do zbudowania międzynarodowego prestiżu najstarszej polskiej konferencji Sympozjon „Modelowanie w mechanice”, która jest odtąd sztandarowym wydarzeniem naukowym Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej. W latach 2019–2023 pełnił funkcję Honorowego Przewodniczącego 5. Polskiego Kongresu Mechaniki.

Profesor Eugeniusz Świtoński był znanym i cenionym nauczycielem akademickim. Jego działalność dydaktyczna była ściśle związana z zainteresowaniami naukowymi, czyli głównie z mechaniką teoretyczną i doświadczalną, mechatroniką, a także biomechaniką. Za współpracę ze studentami, życzliwy i merytoryczny stosunek do młodych ludzi, został wyróżniony nagrodą „Złota Kreda”.

Za wybitne osiągnięcia naukowe i organizacyjne oraz promowanie młodej kadry naukowej otrzymał wiele nagród i wyróżnień indywidualnych i zespołowych przyznanych zarówno przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jak i Rektora Politechniki Śląskiej.

Uhonorowano Go także sześciokrotnie godnością doktora honoris causa: najpierw w 2007 r. na Politechnice Rzeszowskiej, następnie Politechnice Śląskiej, Politechnice Lubelskiej, Akademii Górniczo-Hutniczej, Wojskowej Akademii Technicznej oraz Politechnice Opolskiej.

Został także odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Brązowym, Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Profesor Eugeniusz Świtoński był jedną z najbardziej aktywnych i rozpoznawalnych postaci polskiej nauki, przyczyniając się znacznie do budowania krajowej i międzynarodowej pozycji Politechniki Śląskiej.

Cześć Jego pamięci!

Rodzinie i najbliższym składamy wyrazy głębokiego współczucia.

O terminie i miejscu uroczystości pogrzebowych zawiadomimy w późniejszym terminie.