Wizyta byłego prezydenta TU Eindhoven i Szefa programu Horyzont 2020 w Komisji Europejskiej na Politechnice Śląskiej
Wybitny ekspert szkolnictwa wyższego odpowiedzialny między innymi za definiowanie i wdrażanie programów w zakresie badań naukowych i innowacji w krajach Unii Europejskiej gościł na Politechnice Śląskiej na zaproszenie JM Rektora prof. Marka Pawełczyka.
Robert –Jan Smits, Dyrektor Generalny ds. Badań Naukowych i Innowacji w Komisji Europejskiej w Komisji Europejskiej w latach 2010-2018, a następnie prezydent Uniwersytetu Technicznego w Eindhowen (TU/e) w latach 2019-2025 spotkał się 29 września z władzami Uczelni, dziekanami, studentami oraz przedstawicielami Rady Społecznej Uczelni.
Robert-Jan Smits jest postacią wyjątkową w europejskim świecie nauki i innowacji. W Komisji Europejskiej był odpowiedzialny za program Horyzont 2020, współtworząc jego założenia oraz kształtując kierunki rozwoju europejskiej polityki badawczej.
– Nasz gość jest również jedną z kluczowych osób odpowiedzialnych za przygotowanie struktury programu Horyzont Europa, w tym komponentu Widening, z którego Polska, a także Politechnika Śląska, aktywnie korzystają. To także osoba, która spowodowała zmianę nazwy programu Marie Curie Actions na Marie Skłodowska-Curie Actions, podkreślając wkład polskiej noblistki w rozwój światowej nauki. Warto dodać, że nie była to decyzja łatwa i spotkała się z różnymi reakcjami w Europie, ale za którą jesteśmy wdzięczni – podkreślił prof. Marek Pawełczyk, Rektor Politechniki Śląskiej.
Podczas spotkania w Sali Senatu ze społecznością akademicką i przedstawicielami otoczenia społeczno-gospodarczego Robert-Jan Smits opowiadał o strategicznej roli uczelni dla regionu. Przedstawił koncepcję Brainport Eindhowen. To gospodarczy i technologiczny hub, nazywany także europejską Doliną Krzemową, gdzie obok siedziby firmy Philips znajduje się Uniwersytet Techniczny TU/e, który powstał 70 lat temu z inicjatywy technologicznego giganta. Przemysł i biznes w regionie koncentruje się wokół nowoczesnych technologii, podobnie jak uczelnia, która współpracuje z wieloma przedsiębiorstwami między innymi z ASML. To obecnie jedna z najcenniejszych firm high-tech, jedyny na świecie producent maszyn fotolitograficznych EUV służących do wytwarzania najmniejszych i najbardziej skomplikowanych układów scalonych.
– Kluczowe dla naszego sukcesu jest zarządzanie zgodne z koncepcją modelu potrójnej helisy, opartej na współpracy nauki, biznesu oraz administracji publicznej. To naprawdę bardzo ścisła współpraca, spotykamy się co tydzień – mówił Robert-Jan Smits podkreślając, że dzięki takiemu modelowi zarządzania udaje się zatrzymywać najzdolniejszych absolwentów, aż 80% z nich znajduje pracę w regionie, a władze miasta, samorządu i przedstawiciele biznesu wspólnie dbają, by warunki życia przyciągały młodych ludzi.
Robert-Jan Smits zauważył także wiele podobieństw pomiędzy Brainport Eindhowen a Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Oba regiony przechodziły głębokie przemiany gospodarcze związane ze zmianami w przemyśle, rozwojem nowych technologii oraz koniecznością przekwalifikowania dużych grup pracowników. Ekspert podkreślił także ważną rolę uczelni, które przyczyniają się do rozwoju regionów i przybliżył ideę uniwersytetu czwartej generacji, czyli model uczelni, która obok kształcenia i badań aktywnie współtworzy lokalne ekosystemy innowacji oraz odpowiada na wyzwania społeczne i gospodarcze regionu.
– Widzimy dziś wyraźnie, że świat przestaje funkcjonować jako jedna globalna „wioska”. Obserwujemy osłabienie dotychczasowego porządku międzynarodowego i instytucji opartych na współpracy wielostronnej. W tej sytuacji Europa musi szukać nowych sposobów wzmacniania swojej pozycji, przede wszystkim poprzez lepszą organizację i współpracę na poziomie regionalnym. Dlatego koncepcja uniwersytetu czwartej generacji jest tak interesująca. Łączy bowiem uczelnie, samorządy i biznes wokół wspólnego celu, jakim jest rozwój i konkurencyjność regionu. To ważny kierunek, który odpowiada na wyzwania współczesnego świata – przekonywał Robert-Jan Smits.
– Ta idea zyskuje coraz większe uznanie zarówno w Europie, jak i na świecie. Bardzo dobrym przykładem jej skuteczności jest TU/e, uczelnia, która postawiła na szeroką współpracę z biznesem, samorządami i społeczeństwem. Kluczowe było potraktowanie tej współpracy nie jako dodatkowej aktywności, lecz jako integralnego elementu misji uniwersytetu. Dzięki temu wokół uczelni powstał otwarty i inkluzywny ekosystem partnerstw, który sprzyja innowacjom, wymianie wiedzy i rozwojowi regionu. Cieszę się z bardzo dobrego osobistego kontaktu z Prezydentem Robertem-Janem Smitsem. Wymieniamy się często opiniami i cenię sobie to, że mam możliwość korzystać z Jego niezwykle bogatego doświadczenia – dodał prof. Pawełczyk.
Robert-Jan Smith podkreślił, że jest pod wrażeniem strategii rozwoju Politechniki Śląskiej i jej realizacji. Gość zwiedził także gliwicki kampus, Studenckie Centrum Kreatywności oraz niekóre laboratoria na Wydziale Chemicznym i Wydziale Budownictwa.
