Dwa lata CNK - nowoczesna dydaktyka w praktyce
Dwa lata działalności Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Śląskiej to setki godzin poświęconych rozwijaniu kompetencji, testowaniu nowych rozwiązań i tworzeniu przestrzeni do doskonalenia dydaktyki akademickiej. Pierwszy tematyczny tydzień urodzinowego września poświęcamy właśnie temu obszarowi - nowoczesnym metodom kształcenia, rozwijaniu warsztatu nauczyciela akademickiego oraz technologiom, które coraz mocniej zmieniają sposób prowadzenia zajęć i pracy na uczelni. Od dobrych praktyk prowadzenia zajęć, przez Project-Based Learning, po sztuczną inteligencję, Microsoft Copilot, Moodle, Teams czy Game-Based Learning - w ciągu dwóch lat CNK realizowało działania odpowiadające zarówno na podstawowe potrzeby osób rozpoczynających pracę dydaktyczną, jak i na nowe wyzwania wynikające
z dynamicznego rozwoju technologii.
Dobre praktyki - cykl, który rozwijamy
Jednym ze stałych elementów działalności CNK stały się szkolenia „Dobre praktyki prowadzenia zajęć dydaktycznych.” Ich celem jest praktyczne przygotowanie doktorantów i nauczycieli akademickich do świadomego budowania własnego warsztatu dydaktycznego. Program obejmuje zagadnienia związane m.in. z rolą i postawą nauczyciela akademickiego, budowaniem relacji ze studentami, komunikacją i autoprezentacją, ewaluacją efektów uczenia się, pracą w środowisku międzynarodowym, neurodydaktyką oraz motywowaniem i aktywizowaniem studentów. W dwóch dotychczasowych edycjach „Dobrych praktyk prowadzenia zajęć dydaktycznych” uczestniczyło łącznie 246 osób. Cykl realizowany jest zarówno w języku polskim, jak i angielskim, dzięki czemu obejmuje również przygotowanie do prowadzenia zajęć w międzynarodowym środowisku akademickim. Poszczególne części szkolenia pozwalają spojrzeć na prowadzenie zajęć z różnych perspektyw - od etyki i roli nauczyciela, przez sposób prezentowania wiedzy i ocenianie efektów uczenia się, po neurodydaktykę, motywowanie studentów i skuteczną komunikację.
PBL - od prowadzenia zajęć do prowadzenia projektu
Drugim ważnym elementem tego obszaru są „Dobre praktyki kształcenia metodą PBL.” Project-Based Learning zmienia tradycyjną relację nauczyciel-student: prowadzący staje się mentorem i moderatorem procesu, a studenci przejmują większą odpowiedzialność za planowanie pracy, podejmowane decyzje i końcowy rezultat. Szkolenia CNK koncentrują się dlatego nie tylko na założeniach PBL, ale przede wszystkim na jego praktycznym wykorzystaniu: organizacji pracy zespołów, prowadzeniu i monitorowaniu projektów, motywowaniu studentów, ewaluacji pracy indywidualnej i zespołowej oraz reagowaniu na trudności pojawiające się podczas realizacji projektu.
W dwóch dotychczasowych edycjach tego cyklu uczestniczyło łącznie 116 pracowników Politechniki Śląskiej. Podczas drugiej edycji, przygotowanej dla opiekunów projektów PBL realizowanych w ramach programu Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza (IDUB), ważną częścią spotkania była wymiana doświadczeń. Obok zagadnień teoretycznych i organizacyjnych uczestnicy mogli poznać przykłady rzeczywistych projektów, ich efekty, stosowane rozwiązania, ale również problemy pojawiające się w trakcie pracy ze studentami i sposoby radzenia sobie z nimi.
„Dobre praktyki”” w obu formułach zgromadziły dotychczas łącznie 362 uczestników, stając się jednym z cyklicznie rozwijanych działań CNK w obszarze dydaktyki akademickiej.
Nowe technologie w warsztacie nauczyciela akademickiego
Nowoczesna dydaktyka to jednak nie tylko metodyka. W działalności CNK ważne miejsce zajmuje również świadome wykorzystywanie technologii cyfrowych. Od marca do czerwca 2025 roku zrealizowany został cykl 9 szkoleń prowadzony przez Stefana Nowickiego, trenera kompetencji cyfrowych nauczycieli akademickich i instructional designera. Poszczególne spotkania dotyczyły m.in. Microsoft 365 Copilot w dydaktyce, projektowania interaktywnych materiałów w PowerPoint, tworzenia kursów asynchronicznych, wykorzystania Microsoft Teams oraz Game-Based Learning
i Minecraft Education.
Cykl łączył różne formy pracy - szkolenia stacjonarne i spotkania online - oraz pozwalał uczestnikom wybierać konkretne zagadnienia odpowiadające ich potrzebom. Wspólnym mianownikiem tych działań było nie samo poznawanie kolejnych aplikacji, lecz szukanie odpowiedzi na pytanie, jak wykorzystać technologię, aby rzeczywiście wspierała proces kształcenia i angażowała studentów.
AI na uczelni - od eksperymentowania do świadomego wykorzystania
Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że kompetencje związane z AI stały się kolejnym ważnym obszarem działań CNK. 60 nauczycieli akademickich, doktorantów i pracowników administracyjnych uczestniczyło w zorganizowanym przez Centrum szkoleniu „Microsoft Copilot Prompt-a-thon dla szkolnictwa wyższego: warsztaty praktyczne”, które poprowadził Damian Świderek - CTO i certyfikowany instruktor Microsoft (MCT). Warsztaty dotyczyły praktycznego, ale przede wszystkim świadomego i bezpiecznego wykorzystania sztucznej inteligencji w środowisku akademickim. Uczestnicy pracowali m.in. nad skutecznym formułowaniem promptów, poznawali zastosowania Microsoft Copilot w aplikacjach wykorzystywanych na uczelni oraz możliwości agentów AI. Istotną część spotkania poświęcono bezpieczeństwu: ochronie danych osobowych, poufności prac studenckich i materiałów uczelnianych, transparentności korzystania z treści generowanych przez AI oraz zasadom odpowiedzialnego wykorzystywania nowych narzędzi. Szkolenie pokazało również kierunek zachodzącej zmiany - od traktowania AI jako narzędzia do generowania pojedynczych odpowiedzi do wykorzystywania jej jako elementu bardziej świadomego i uporządkowanego sposobu pracy.
Dwa lata rozwoju nowoczesnej dydaktyki
Dwa lata działań w tym obszarze pokazują, jak szeroko można dziś rozumieć rozwój kompetencji dydaktycznych. To zarówno umiejętność budowania relacji ze studentami i skutecznego przekazywania wiedzy, jak i prowadzenie projektów PBL, projektowanie cyfrowych środowisk kształcenia czy odpowiedzialne wykorzystywanie sztucznej inteligencji. Zmieniają się narzędzia, potrzeby studentów i warunki, w których funkcjonuje współczesna uczelnia. Dlatego rozwijanie warsztatu nauczyciela akademickiego pozostaje jednym z ważnych kierunków działalności Centrum Nowoczesnego Kształcenia.
I właśnie dlatego „Dobre praktyki” pozostają w kalendarzu CNK.
Jesienny kalendarz już się zapełnia - w październiku i listopadzie wracamy z kolejnymi edycjami „Dobrych praktyk”! To jednak tylko część działań przygotowywanych na najbliższe miesiące. Urodzinowy wrzesień trwa, a przed nami kolejne obszary dwóch lat działalności CNK oraz kolejne plany, nad którymi już intensywnie pracujemy.
2 lata CNK. Działamy dalej.
