PBL ”Metale kluczowe dla nowoczesnych technologii w obronności - interaktywne stanowisko do identyfikacji tych metali i ich minerałów w rzeczywistości rozszerzonej”
Projekt PBL ”Metale kluczowe dla nowoczesnych technologii w obronności - interaktywne stanowisko do identyfikacji tych metali i ich minerałów w rzeczywistości rozszerzonej”
Metale są niezwykle ważne w obronności, ponieważ stanowią podstawę zarówno tradycyjnego uzbrojenia, jak i nowoczesnych technologii wojskowych. Ich wysoka wytrzymałość mechaniczna, odporność na uderzenia, eksplozje oraz ekstremalne temperatury sprawiają, że są niezastąpione w produkcji pancerzy czołgów, pojazdów opancerzonych, okrętów, samolotów i rakiet. Kluczową rolę odgrywają tu żelazo i stal, w tym specjalne stale pancerne. Aluminium jest szeroko stosowane w lotnictwie wojskowym i przy produkcji dronów ze względu na swoją lekkość i odporność na korozję, natomiast tytan łączy niewielką masę z bardzo dużą wytrzymałością, dlatego wykorzystuje się go w nowoczesnych samolotach, okrętach podwodnych oraz elementach rakiet. Metale takie jak miedź, srebro czy złoto są również niezbędne w elektronice wojskowej, ponieważ umożliwiają działanie systemów łączności, radarów, satelitów i systemów naprowadzania. W silnikach odrzutowych oraz turbinach wykorzystywane są nikiel, kobalt i chrom i ich stopy. Gal, german i lit są kluczowe dla rozwoju zaawansowanej elektroniki, systemów energetycznych oraz nowoczesnych technologii wojskowych. Metale ziem rzadkich, takie jak neodym, dysproz czy lantan, są niezbędne do produkcji silnych magnesów, czujników oraz zaawansowanej elektroniki używanej w dronach, systemach celowniczych i broni precyzyjnej. Nowoczesne technologie obronne, takie jak systemy rakietowe, technologie stealth, sztuczna inteligencja, rozpoznanie satelitarne czy cyberbezpieczeństwo, w dużym stopniu opierają się na właściwościach tych metali i ich stopów. Trwałość metali, możliwość ich obróbki, naprawy i recyklingu zwiększają niezawodność sprzętu wojskowego w trudnych warunkach, a dostęp do metali strategicznych ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa, jego niezależność technologiczną oraz zdolność do rozwoju nowoczesnych systemów obronnych.
Założeniem projektu było opracowanie i wykonanie nowoczesnego stanowiska dydaktycznego do przekazywania wiedzy z dziedziny mineralogii w zakresie wymaganym w produkcji i zastosowaniu metali w nowoczesnych technologiach w obronności. Stanowisko to oprócz walorów bezpośredniego kontaktu studenta z omawianym metalem lub materiałem mineralogicznym wyposażone zostało w nowoczesne narzędzia informatyczne znacznie wzbogacające jego funkcjonalność o rzeczywistość rozszerzoną. Stanowisko ma postać gabloty z poszczególnymi minerałami i metalami jako eksponatami. Ponadto został opracowany program do wyświetlania danych dotyczących danego minerału i metalu oraz ich zdjęć. Przypisany do gabloty kod QR umożliwia przeniesienie studenta do rzeczywistości rozszerzonej, zawierającej wyczerpujące informacje dotyczące samego metalu i jego minerałów, jego znaczenia z punktu widzenia metalurgii metali, inżynierii materiałowej oraz możliwości i metod technologicznego jego wykorzystania, głównie w obronności.
Ponadto na stronie internetowej dla wersji Polskiej i Angielskiej:
https://pblmetale.polsl.pl/PBL2026/
można zapoznać się bliżej z wybranymi minerałami i metalami oraz wybranymi technologiami stosowanymi w obronności.
Wykonano w ramach realizacji projektu PBL „Metale kluczowe dla nowoczesnych technologii w obronności - interaktywne stanowisko do identyfikacji tych metali i ich minerałów w rzeczywistości rozszerzonej”.
Wykonali:
- Krzysztof Willinger
- Krystian Milowski
- Kamil Kulka
- Maciej Stępień
- Paweł Nagórzański
- Marie Maiková
- Lukáš Vinš
- Szymon Saternus – uczeń PZS Lędziny (szkoła ma podpisaną umowę o współpracy z Politechniką Śląską – Wydział IMiCP)
Opiekunowie:
- dr hab. inż. Mariola Saternus
- dr hab. inż. Tomasz Merder, prof. PŚ
- Ing. Ladislav Socha, MBA, Ph.D.
Projekt wsparli studenci z Škoda Auto Univeristy, Mladá Boleslav, Czechy.
