A A+ A++

Międzynarodowa konferencja naukowa

Kształcenie akademickie w Europie
po pandemii
- krajobraz po bitwie czy nowe rozdanie?

on-line, 14-15 kwietnia 2021

Sprawozdanie z konferencji

W dniach 14-15 kwietnia 2021 roku odbyła się w formule online Międzynarodowa konferencja naukowa „Kształcenie akademickie w Europie po pandemii - krajobraz po bitwie czy nowe rozdanie?” zorganizowana przez Instytut Badań nad Edukacją i Komunikacją Politechniki Śląskiej. Tematyka konferencji, koncentrująca się wokół powszechnie dostrzeganego problemu pandemii i jej wpływu na nowy kształt edukacji wzbudziła duże zainteresowanie, co znalazło swoje przełożenie na wysoką frekwencję osób zgłoszonych do udziału w obradach. W konferencji uczestniczyło 131 prelegentów, w tym 40 przedstawicieli zagranicznych ośrodków akademickich z USA, Portugalii, Niemiec, Rosji, Słowacji i Czech.

Światowa pandemia, jaka zdeterminowała pojawienie się diametralnych zmian dotychczasowego stylu życia i realizowanego modelu funkcjonowania społecznego wygenerowała nie tylko różnorodne zaburzenia w funkcjonowaniu psychospołecznym na szeroką skalę, ale i potrzebę znalezienia nowych rozwiązań w obszarze organizacji pracy czy edukacji. To właśnie konsekwencje tych procesów oraz prognozy i projektowane zmiany w obszarze edukacji stały się przedmiotem naukowego namysłu w ramach organizowanego przedsięwzięcia. Wielowątkowy i zróżnicowany wymiar podjętej problematyki, zobligował organizatorów do określenia bardziej szczegółowych obszarów poszukiwań merytorycznych w ramach trzech sekcji tematycznych:

Sekcji pierwszej: Edukacyjne prognozy, proponowane koncepcje i modele kształcenia akademickiego w odmienionej pandemią Europie moderowanej przez prof. zw. dr hab. Stanisława Juszczyka, prof. zw. dr hab. Andrzeja Kiepasa i dr Jerzego Wolnego

Sekcji drugiej: Edukacja po pandemii – perspektywa studenta i nauczyciela akademickiego moderowanej przez dr hab. Beatę Pitułę prof. PŚ, dr Barbarę Grzyb i dr Annę Waligórę

Sekcji trzeciej: Edukacja i biznes – projektodawcy i odbiorcy zmian edukacyjnych moderowanej przez dr hab. Melanie Ellis prof. PŚ, dr hab. Przemysława Gębala, prof. PŚ i dr Grzegorza Wlaźlaka

Obrady konferencji zainaugurował JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk, życząc zebranym owocnych obrad podkreślił społeczne znaczenie poruszanej tematyki. Prorektor ds. Nauki i Rozwoju Politechniki Śląskiej prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk, który zabrał głos w następnej kolejności zaakcentował w swojej wypowiedzi natomiast wartość, jaką w urzeczywistnianie idei tworzenia technicznego uniwersytetu wnosi funkcjonowanie w strukturach Politechniki jednostki reprezentującej nauki humanistyczno-społeczne, zwłaszcza wobec faktu, iż to właśnie integracja i komplementarność dorobku świata techniki z dorobkiem świata kultury i humanistyczno-społecznych wartości stanowi warunek sine qua non jego realnego wykreowania.

Konferencję rozpoczęła moderowana przez dyrektora Instytutu Badań nad Edukacją i Komunikacją dr hab. Beatę Pitułę, prof. PŚ sesja plenarna, w ramach której uczestnicy wysłuchali czterech wykładów wprowadzających w omawianą problematykę, wygłoszonych przez zaproszonych gości prof. dr hab. Marię Czerepaniak-Walczak (Uniwersytet Szczeciński), dr hab. Zdzisławę Janiszewską-Nieścioruk, prof. UZ (Uniwersytet Zielonogórski), dr hab. Dorotę Siemieniecką, prof. UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) oraz Prezesa Warszawskiego Instytutu Bankowości i Wiceprezesa Centrum Prawa Bankowego i Informacji Waldemara Zbytka.

Zgłoszone do programu wystąpienia pozostałych uczestników obrad zaprezentowane zostały w ramach równolegle działających trzech sekcji tematycznych.

Otwarcia drugiego dnia konferencji, w całości poświęconego pracy w sekcjach, dokonał Prorektor Politechniki Śląskiej ds. Współpracy z Otoczeniem Społeczno-Gospodarczym prof. dr hab. inż. Janusz Kotowicz.

W toku dwudniowych obrad wypracowano szereg istotnych wniosków i postulatów koncentrujących się zarówno wokół bilansu strat, ale i możliwości, jakie paradoksalnie również niesie z sobą trwająca nadal wokół nas pandemia. Zwracano uwagę na zagrożenia dla jakości kształcenia, które generuje zubożony z natury rzeczy, dwuzmysłowy charakter  aktywności poznawczej uczniów i studentów oparty w formule zdalnej edukacji o dwa jedynie kanały przepływu informacji, wzrokowy i słuchowy, sygnalizowano zgłaszane przez studentów zjawisko przeciążenia ilością przekazywanych materiałów i zadań do wykonania, bez ich szerszego wyjaśniania i wskazywania najbardziej istotnych merytorycznie kwestii, problemy z organizowaniem zajęć o charakterze praktycznym, a także zauważalne ograniczenia w nawiązywaniu relacji interpersonalnych i budowania więzi emocjonalnej z uczelnią, zwłaszcza studentów rozpoczynających dopiero swoją przygodę ze studiowaniem, których pierwsze doświadczenia na tym polu naznaczyła pandemia. Sytuacja, w jakiej się wszyscy znaleźliśmy jednak, jak wynika z prezentowanych w toku obrad wystąpień, uruchomiła także szereg mechanizmów adaptacyjnych, jak również procesów tworzenia zupełnie nowych strategii radzenia sobie w nietypowych sytuacjach, nowych rozwiązań w obszarze organizacji pracy czy edukacji. Zaliczyć można do nich przede wszystkim, wymuszony niejako, ale w konsekwencji pozytywny przecież w swym wymiarze, znaczący przyrost kompetencji cyfrowych zarówno u studentów, jak i nauczycieli akademickich, dający podstawy do przyjęcia założenia, że edukacja zdalna na stałe wpisze się w realia dydaktyki akademickiej również po pandemii; w znacznie większym niż dotychczas stopniu wykorzystujemy obecnie metody aktywizowania studentów oparte o multimedia, interaktywne projekty, czy np. formułę odwróconej klasy. Zdalna edukacja stwarza ponadto aktualnie, zdaniem uczestników obrad, większe możliwości elastycznego potwierdzania efektów uczenia się zdobytych poza edukacją formalną, co ma szczególnie istotne znaczenie w rzeczywistym wprowadzaniu w życie idei Lifelong learning (LLL). Zadaniem zatem, kształcenia akademickiego, w świetle tak sformułowanych wniosków staje się zarówno zbudowanie strategii minimalizujących wywołane pandemią zagrożenia, np. poprzez udzielanie wsparcia emocjonalnego studentom, indywidualizowanie i spersonalizowanie pracy w oparciu o indywidualny tutoring i mentoring, ale także, co równie istotne, wprowadzenie do dydaktyki  stałej formuły wspierającej samą kadrę akademicką np. w postaci koleżeńskich grup superwizyjnych, jak również wykorzystanie opisanych już wyżej możliwości, jakie wygenerowała towarzysząca nam, niezwykle trudna sytuacja społeczna i epidemiologiczna. Pojawia się w tym kontekście potrzeba nowego spojrzenia na rozumienie istoty dydaktyki szkoły wyższej i wizji pracy nauczyciela akademickiego, swoistej dekalibracji myślenia o tych obszarach. Nawiązując zatem do pytania zawartego w tytule konferencji, tak, kształcenie akademickie po pandemii, to zarówno krajobraz po bitwie, jak i nowe rozdanie i to od nas, podmiotów zaangażowanych w proces tego kształcenia będzie zależało, która opcja w przyszłości stanie się naszą rzeczywistością.

Obrady konferencji podsumowała, przedstawiając wypracowane przez uczestników wnioski i postulaty oraz zapraszając uczestników do kontynuowania współpracy i dalszego eksplorowania zgłaszanych w wystąpieniach problemów, dyrektor Instytutu Badań nad Edukacją i Komunikacją dr hab. Beata Pituła, prof. PŚ.

oprac. mgr Maria Flanczewska-Wolny

 

Konferencja była realizowana z funduszy Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA)

 

© Politechnika Śląska

Ogólna klauzula informacyjna o przetwarzaniu danych osobowych przez Politechnikę Śląską

Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono. Prowadzenie: Centrum Informatyczne Politechniki Śląskiej (www@polsl.pl)

Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej

Deklaracja dostępności

„E-Politechnika Śląska - utworzenie platformy elektronicznych usług publicznych Politechniki Śląskiej”

Fundusze Europejskie
Fundusze Europejskie
Fundusze Europejskie
Fundusze Europejskie