W Katedrze Stosowanych Nauk Społecznych aktualnie są realizowane badania kierunkowe o symbolu BK-246/ROZ2/2019 pt. "Smart City i technologie kognitywne w ujęciu humanistyczno-społecznym"

 Kierownik pracy: dr hab. Aleksandra Kuzior, prof. PŚ 
 
 

Celem realizowanych badań kierunkowych jest poznanie humanistyczno-społecznych uwarunkowań technologii kognitywnych ze szczególnym zwróceniem uwagi na rolę funkcjonowania Smart City w perspektywie gospodarowania lokalnym i globalnym środowiskiem naturalnym oraz zasobami społecznymi i ludzkimi. Badania podzielono na trzy zadania dotyczące następujących problemów i kwestii badawczych:

 

    1.     Technologie kognitywne i sztuczna inteligencja w rozwoju współczesnych organizacji, ludzi i społeczeństw

     2.     Rynek pracy wobec innowacyjnych technologii

     3.     Algorytmizacja życia społecznego

     Najważniejsze cele realizacji pierwszego zadania „technologie kognitywne i sztuczna inteligencja w rozwoju współczesnych organizacji, ludzi i społeczeństw" skupiają się na trzech aspektach: organizacyjnym, społecznym i ludzkim. Każdy z nich w dużym stopniu rozwija się i funkcjonuje w oparciu o technologie kognitywne i sztuczną inteligencję. Głównym celem zadania jest zbadanie ich wpływu na optymalizacje procesów i działań oraz określenie poziomu ryzyka ich zastosowania w organizacjach, grupach społecznych i wśród indywidualnych ludzi. Dynamiczny rozwój technologii noszący miano czwartej rewolucji przemysłowej, oparty na internecie rzeczy, internecie ludzi, internecie usług, internecie danych (Big data, data mining) skutkuje różnorodnymi nowymi zjawiskami społecznymi i organizacyjnymi. Pytanie o miejsce człowieka w nowej rzeczywistości świata cyber-fizycznego, rozwoju Przemysłu 4.0, Smart City, Smart organization i wzajemnych wpływów nowych technologii  i człowieka nasuwa wiele pytań dotyczących natury procesów społecznych i organizacyjnych oraz natury ludzkiej w zderzeniu ze sztuczną inteligencją. Zadaniem badaczy jest zdiagnozowanie niebezpieczeństw i wskazanie możliwych scenariuszy rozwoju oraz nakreślenie możliwości racjonalnego wykorzystania rozwijających się narzędzi smart w różnych obszarach funkcjonowania człowieka.

         Celem zadania poświęconego rynkowi pracy wobec innowacyjnych technologii będzie między innymi określenie wyzwań, jakie rysują się przed pracodawcami i pracownikami na współczesnym rynku pracy z uwagi na powstanie innowacyjnych technologii (między innymi z zakresu IT). Determinuje to w głównej mierze potrzebę ustawicznego dokształcania (na bardzo wysokim poziomie) pracowników (między innymi z zakresu kompetencji informacyjno-komunikacyjnych), definiowanych jako: „wynik posiadanej wiedzy popartej doświadczeniem oraz pozytywnym nastawieniem do technologii informacyjnych przejawiającej się w umiejętnościach wykorzystania komputera
i Internetu dla realizacji celów przedsiębiorstwa. Stanowią więc one potencjał pracownika ukierunkowany na wykorzystanie w pracy technik teleinformatycznych, usług komunikacji elektronicznej”[1]. Ważnym aspektem w ramach realizowanego zadania jest także dostrzeżenie istoty kształtowania kompetencji globalnej dla efektywnego funkcjonowania na rynku pracy. Przez kompetencję globalną rozumie się „zdolność do efektywnych interakcji z innymi ludźmi – ludźmi mówiącymi innymi językami, wyznającymi różne religie, kierującymi się odmiennymi wartościami”[2]. Kompetencja globalna to innymi słowy atrybuty w sferze wiedzy, umiejętności i wartości, umożliwiające działanie w środowiskach międzynarodowych i międzykulturowych w oparciu o wzajemny szacunek i postawę otwartą dla odmienności kulturowej. Podjęta będzie również problematyka społecznych i organizacyjnych konsekwencji wdrażania innowacji procesowych, produktowych, organizacyjnych oraz marketingowych w śląskich małych i średnich przedsiębiorstwach. Na podstawie analizy danych jakościowych, uzyskanych podczas zogniskowanych wywiadów grupowych wśród pracowników ww. przedsiębiorstw dokonana będzie diagnoza skali takich zjawisk jak: konsekwencje wykluczeń w grupie pracowniczej z powodu braku kompetencji cyfrowych, resentymentów i zawiści grupowych w procesach inicjowania, testowania i wdrażania innowacji, problemy kompetencyjne z budowaniem wizerunku śląskich MŚP jako organizacji innowacyjnych we współczesnych mediach cyfrowych.

Głównym celem badań realizowanych w ramach podzadania „algorytmizacja życia społecznego” jest rozpoznanie obszarów wpływu narzędzi matematycznych na sposób funkcjonowania ludzi oraz opis pozytywnych i negatywnych konsekwencji wynikających z ich zastosowania. Wiadomo obecnie, że technologia cyfrowa dzięki swoim możliwościom gromadzenia, przechowywania (internet rzeczy, Big data), potencjałowi obliczeniowemu (data mining, data science) oraz głębokiemu uczeniu maszynowemu wyposażyła człowieka w narzędzia pozwalające podejmować bardziej racjonalne decyzje, skutecznej rozwiązywać problemy, także społeczne. Kluczowa dla tych procesów jest kategoria algorytmu, czyli metodyczny zestaw kroków wykorzystywany do obliczeń, rodzaj instrukcji potrzebnej do wykonania zadania. Ilość danych, jakimi dysponujemy pozwala nam tworzyć coraz dokładniejsze modele rzeczywistości i coraz bardziej precyzyjne algorytmy regulujące nasze zachowania. Dzięki temu, na przykład, możemy efektywniej korzystać z zasobów naturalnych, obniżać straty produkcyjne, prognozować występowanie negatywnych zjawisk i przeciwdziałać im lub przygotowywać się na ich nadejście, tworzyć innowacje społeczne pomagające dostosowywać się do nowych warunków życia, itp. Jednocześnie musimy mieć świadomość, że opracowywane algorytmy są pochodną modeli, które wbrew matematycznemu – czyli obiektywnemu charakterowi narzędzi, nie są neutralne, bo zawierają ukryte założenia swoich projektantów, także elementy ich kultury, ich schematy poznawcze i uprzedzenia, itp. Dlatego wobec nasilających się tendencji do algorytmizacji życia społecznego konieczne wydaje się prowadzenie humanistycznych i socjologicznych analiz pozwalających lepiej rozumieć zakres oddziaływania algorytmów na funkcjonowanie społeczeństwa żeby móc planować zakres przyszłych działań. 


[1] Springer A. (2009). Władcy klawiatury? E-kompetencje polskich pracowników – zasoby poszukiwane czy standard na rynku pracy. Personel i Zarządzanie 4.

[2] Dernowska U. (2013). Kompetecja globalna w szkole. Przegląd Pedagogiczny 2.


 

ostatnia modyfikacja: 06.01.2020 r.
(Józef Ober)

 
Admin © Politechnika Śląska
 
Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono.
Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej
Badania Katedry