Abstrakty Seminarium
„Człowiek we współczesnej nauce”

 

 

 

Paweł Wawrzała

Kolegium Pedagogiczne Politechniki Śląskiej

 

Po co nam sztuczna inteligencja?

Streszczenie wystąpienia w dniu 23 kwietnia 2015

 

        W dzisiejszych dniach rozmowa o sztucznej inteligencji (artificial intelligence - AI) staje się nieco utrudniona, z wielu szacownych ust słychać ostrzeżenia przed tą technologią. A mówią to osoby, które trudno posądzać o zwykły strach wywołany niewiedzą - ikonami tej kampanii stają się takie osobistości jak Stephen Hawking, Elon Musk, Steve Wozniak, Bill Gates. Przedstawiciele tego rosnącego grona, dość spójnym głosem mówią, że stworzenie prawdziwych sztucznych inteligencji będzie końcem ludzkości, że nie mają nic przeciwko obecności sztucznej inteligencji w naszym życiu, ale nie można lekceważyć problemów idących w parze z jej rozwojem. Po drugiej stronie możemy znaleźć wiele znakomitych postaci, choćby naukowca i pisarza, a ostatnio dyrektora technicznego Google - Raya Kurzweila, wielkiego entuzjastę transhumanizmu, zakładającego fizyczną integrację wszelkich użytecznych efektów nauki z człowiekiem, wbudowanie różnych technologii w istotę ludzką, ideę postczłowieka. Sytuacja stała się szczególnie napięta, gdy w czerwcu 2012 roku pierwszy program komputerowy udający 13-latka, przeszedł test Turinga „dowodząc”, że wytwór technologii może zwieść człowieka. Zatem przeciwnicy AI odnoszą się do sytuacji mogącej stać się teraźniejszością w najbliższym czasie, stanu w którym hipotetyczna inteligencja będzie mogła być realizowana w procesie inżynieryjnym a nie naturalnym. To co dziś znamy pod nazwą sztucznej inteligencji to konstruowanie programów komputerowych oraz urządzeń zdolnych do realizacji wybranych funkcji umysłu i ludzkich zmysłów nie poddających się prostej, numerycznej algorytmizacji. Te działania są całkowicie pod kontrolą ludzi, ta prosta forma sztucznej inteligencji nie przynosi nam oczywistych zagrożeń, po za wszelkimi konsekwencjami wprowadzania coraz większej ilości sztucznych technologii w nasze życie. Tak pojęte AI jest wykorzystywane przez nas dość powszechnie, choć większość z nas nie ma o tym pojęcia. Sztuczna inteligencja w ciągu 50 lat swojego rozwoju rozwinęła wiele narzędzi, które mogły by zostać wykorzystane w systemach technicznych wspomagających życie lub funkcjonowanie osób niepełnosprawnych. Przyglądając się choćby sztucznym sieciom neuronowym (SSN), zbudowanym na wzór działania naszych biologicznych mózgów, widzimy ich szczególną zdolność do uogólniania wiedzy dla nowych, nieznanych wcześniej danych, czyli nie prezentowanych w trakcie nauki. SSN dobrze rozwiązują dwie grupy problemów, zadania klasyfikacji/grupowania danych oraz zadania aproksymacji funkcji. O ile systemy ekspertowe z reguły wymagają zgromadzenia i bieżącego dostępu do całej wiedzy na temat zagadnień, o których będą rozstrzygały, to sieci neuronowe wymagają jednorazowego nauczenia. Sztuczne sieci neuronowe wykazują tolerancję na nieciągłości, przypadkowe zaburzenia lub wręcz braki w zbiorze uczącym. Pozwala to na zastosowanie ich tam, gdzie nie da się rozwiązać danego problemu w żaden inny, efektywny sposób.

Innym, równie powszechnie stosowanym rozwiązaniem są algorytmy genetyczne. Programy te wzorowane na działaniu ewolucji biologicznej, przeszukują przestrzeń rozwiązań problemu w celu wyszukania rozwiązań najlepszych. Świetnie sprawdzają się w sytuacjach, gdzie nie jest dobrze określony lub poznany sposób rozwiązania problemu, ale znany jest sposób oceny jakości rozwiązania.

      Powyższe, przykładowe narzędzia sztucznej inteligencji są obecnie szeroko stosowane w używanych obecnie urządzeniach, jednak nie widać, jak na razie, powszechnego przenikania tych technologii we wspomaganiu osób niepełnosprawnych, gdzie jest wymagana daleko posunięta indywidualizacja przyjętych rozwiązań. Jest to prawdopodobnie spowodowane względami ekonomicznymi, które blokują stosowanie AI w urządzeniach będących niszą rynkową.

Oczywiście nie chodzi tu o zastępowanie człowieka, który wspomaga osobę niepełnosprawną przez w pełni automatyczne urządzenia, jak mamy do czynienia choćby w przypadku współczesnych rozruszników serca. Postulowana idea zmierza do zastosowania sztucznej inteligencji do wspomagania opiekunów czy terapeutów w codziennych lub/i strategicznych decyzjach jak prowadzić dalsze działania terapeutyczne, dostarczaniu użytecznych informacji o stanie osoby niepełnosprawnej, na przykład inteligentnego filtrowania i wizualizowania danych pochodzących z urządzeń rehabilitacyjnych, alarmowania o sytuacjach niebezpiecznych. Pole zastosowań prostej sztucznej inteligencji może być bardzo szerokie. Taka perspektywa wykorzystania AI wydaje się niesłychanie istotnym wyzwaniem dla współczesnej nauki reprezentowanej przez środowiska nauk humanistycznych, społecznych, medycznych oraz technicznych.

 Tekst abstraktu w pliku pdf

 

 

 
Admin © Politechnika Śląska
 
Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono.
Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej
I Seminarium - Paweł Wawrzała