Abstrakty Seminarium
„Człowiek we współczesnej nauce”

 

Jerzy Wolny

Kolegium Pedagogiczne Politechniki Śląskiej

 

Refleksje pedagoga

Streszczenie wystąpienia w dniu 23 kwietnia 2015

 

       W zaprezentowanym wykładzie podstawę do refleksji stanowiły wybrane teksty naukowców, zebrane w książce „Człowiek w nauce współczesnej. Rozmowy w Castel Gandolfo” (Kraków 2006). We wstępie do książki H. G. Gadamer rozważa kwestie spójności światowej nauki. Wydaje się bowiem, że istnieje jeden świat, jedna ziemia i tylko jedna nauka, w której obecnie wszyscy posługujemy się językiem angielskim. Tymczasem w naukach o człowieku natrafiamy na ogromne zróżnicowanie - z punktu widzenia pedagoga dzielimy się na różne pedagogiki, ale też na różne paradygmaty zarówno w sferze metodologii badań jak również w sferze światopoglądowej czy wobec obecnych rozwiązań organizacyjnych w edukacji.

Kolejnym temat to: Czas – fizyka – metafizyka. Carl Friedrich von Weizaeker (fizyk, astrofizyk, filozof).
Autor zwraca uwagę na ciągle obecny problem dotyczący sposobów dochodzenia do „prawdy” w badaniach naukowych.  Przeciwstawienie tego co ilościowe temu co jakościowe nie zawsze jest jasne. Ilościowe jest to co można robić przy użyciu liczb „jakościowa” jest cała reszta. Dlaczego liczby nie mogą być jakościami? To głos w dyskusji o sposobie „uprawiania nauki” uprawniający do łączenia w badaniach dwóch odległych od siebie paradygmatów ilościowego i jakościowego. Coraz bardziej istotna staje się decyzja badacza, którą drogą w swoich badaniach podążać. Łatwo bowiem ulec pewnemu złudzeniu, że to co właśnie zrozumieliśmy to istotna prawda. Szczególnie mocne jest to w świecie abstrakcji a tu już blisko do świata urojonego który jest jednocześnie elementem głębokiej prawdy… a więc niebezpieczeństwo może wyrażać się w tym co wyraził pewien psychiatra: „Nigdy jeszcze nie widziałem człowieka naprawdę wierzącego w Chrystusa, poza pewnym schizofrenikiem”.

O naukowości nauk humanistycznych. Rene Thom (matematyk, twórca teorii katastrof).
Autor zwraca uwagę na próby uznawania technologii za naukę i możliwe w tym zakresie konsekwencje. W innym natomiast rozumieniu „Trwałość ludzkiej kultury opiera się na ukrytej technologii wychowywania dzieci we wczesnym okresie życia. Poznanie tej technologii może nas postawić przed poważnymi problemami etycznymi”. Gdzie bowiem można umieścić granice eksperymentu naukowego w takim przypadku. Czy zgodzimy się na np. próbę pozostawienia wychowania dzieci inteligentnym maszynom?

Historia unaukowiona, nauka uhistoryczniona. Emmanuel Le Roy Ladurie (historyk).
Autor wskazuje na tendencję poszukiwania zarówno w historii ale również w innych naukach tego co powtarzalne, ogólne, powszechne. Głód nauki ale również głód historii stają się bowiem coraz bardziej powszechne. Jedną z najbardziej dzisiaj powszechnych czy upowszechnianych nauk jest np. astrofizyka, która nie zajmuje się już tylko badaniem ruchów planet ale odkrywa tajemnice naszych początków, a także wykazuje jednocześnie naszą wyjątkowość gdyż dotychczas nie udało się udowodnić, iż gdziekolwiek miały miejsce zjawiska podobne jak na ziemi. Czas nabiera coraz więcej znaczeń. Najpierw jest czas przeżywany przez jednostkę od narodzin do śmierci, a następnie czas  u historyków czas jednostek i grup żyjących wcześniej. Pojawia się w związku z tym też nowa perspektywa wiemy od astrofizyków, że za 3,5 mld lat zgaśnie słońce a możliwe są inne totalne kataklizmy. W perspektywie człowieka w znacznie krótszym czasie martwimy się ekologią, demografią zagładą nuklearną itp., które mogą nas zniszczyć. Nie osiągnęliśmy tu postępu. Kres świata i sąd ostateczny staje się realną perspektywą. Sceptycyzm dotyczy jedynie obietnicy życia wiecznego. W perspektywie pedagoga istotne staje się kształtowanie ideałów wychowawczych przyszłych pokoleń, które w tej zmieniającej się rzeczywistości będą musiały sobie radzić.

O Pojęciu natury ludzkiej. Robert Spaeman (filozof).
Autor stawia pytania zasadnicze, czym jest człowiek? Refleksja pedagoga zwłaszcza specjalnego skupia się tutaj na wielu różnych zagadnieniach związanych z osobami niepełnosprawnymi. Po jednej stronie społecznego dyskursu w tym obszarze spotykamy się z procesami emancypacyjnymi czy normalizacyjnymi po drugiej zaś ze stereotypami czy zjawiskami opisanymi w książce o znaczącym tytule: „Człowiek z niepełnosprawnością w rezerwacie przestrzeni publicznej”.

       Wydaje się, że współczesna nauka stoi przed coraz większą ilością wyzwań związanych z rosnącymi podziałami, zwiększającą się ilością „rezerwatów” w przestrzeni publicznej. Zainaugurowane właśnie seminarium jest z pewnością próbą poszukiwania tego co może nas łączyć, próbą spotkania i dyskusji.

 

 Tekst abstraktu w pliku pdf

 

 

 
Admin © Politechnika Śląska
 
Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono.
Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej
I Seminarium - Jerzy Wolny