Historia Katedry  

Lata 90-te ubiegłego wieku to okres dynamicznych zmian w życiu gospodarczym i społecznym Polski. Transformacja ustrojowa spowodowała szerokie otwarcie na świat, czym ożywiła optymizm, rozbudziła nowe nadzieje oraz zdeterminowała oczekiwania w społeczeństwie.

W nowej rzeczywistości znalazło się wiele grup społecznych, w tym również środowisko akademickie. Uczelnie humanistyczne i ekonomiczne przeżywały „szturm” młodzieży, przy jednocześnie spadającym zainteresowaniu kierunkami uczelni technicznych. Sytuacja ta zrodziła potrzebę opracowania nowoczesnej oferty edukacyjnej, atrakcyjnej dla młodzieży, ale przede wszystkim wychodzącej naprzeciw oczekiwaniom ze strony przemysłu. Wśród nowych kierunków studiów na uczelniach technicznych pojawiły się propozycje interdyscyplinarne, integrujące dotychczas popularne kierunki inżynierskie z medycznymi.

Geneza Katedry Biomechatroniki (KB) Wydziału Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej wpisuje się w okres dynamicznych zmian
w systemie kształcenia polskich uczelni wyższych. KB bezpośrednio wywodzi się z Katedry Mechaniki Stosowanej KMS Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej, kierowanej przez prof. dr. hab. inż. Eugeniusza Świtońskiego, mdr h.c.


Pracownicy Katedry Mechaniki Stosowanej wraz z Dziekanem Wydziału Mechanicznego Technologicznego - prof. J. Świdrem.

W latach 90-tych prof. E. Świtoński powierzył prof. dr hab. inż. Dagmarze Tejszerskiej misję tworzenia zespołu biomechaników w KMS. Wśród wypromowanych w KMS doktorów w dyscyplinie mechanika, specjalności biomechanika znaleźli się:

  • Marek Gzik 2000r. (od 2010r. dr hab. prof. Pol. Śl.)
  • Robert Michnik 2002r.
  • Paweł Jureczko 2003r.
  • Jacek Jurkojć 2003r.
  • Wojciech Wolański 2004r.
  • Agata Guzik-Kopyto 2005r.
  • Bożena Gzik-Zroska 2008r.
  • Ilona Mańka 2008r.
  • Mirosław Kurz 2009r.
  • Marek Koźlak 2010r.
  • Katarzyna Jochymczyk-Woźniak 2011r.
  • Agnieszka Głowacka 2011r.


Prof. D. Tejszerska z dr. M. Gzikiem, pierwszym wypromowanym przez siebie doktorem w dyscyplinie Mechanika, specjalności Biomechanika

W roku 1998 prof. E. Świtoński i prof. D. Tejszerską we współpracy z prof. dr. hab. inż. Janem Marciniakiem - Dyrektorem Centrum Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej uruchomili w KMS specjalizacje „Biomechanika i Sprzęt Medyczny” (na kierunku studiów Automatyka i Robotyka) oraz „Biomechanika i Inżynieria Produkcji Sprzętu Rehabilitacyjnego” (na kierunku Mechanika i Budowa Maszyn). Zakres tematyczny studiów obejmował zagadnienia zarówno inżynierskie, jak również medyczne. Zajęcia prowadzone były przez doświadczoną naukową kadrę inżynierską oraz lekarzy.


Wizyta w sali operacyjnej w ramach współpracy z lekarzami
Śląskiego Uniwersytetu Medycznego

W pierwszych latach istnienia specjalizacji wykłady miedzy innymi prowadził prof. dr hab. inż. Romuald Będziński, Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Biomechaniki. Dla studentów zainteresowanych głębszym poznaniem zagadnień bioinżynierii w 2000r. powołano studenckie „Koło Naukowe Biomechaniki”. Badania prowadzone w KMS realizowane były we współpracy z różnymi instytucjami krajowymi i zagranicznymi, między innymi z jednostkami:

  • Śląskiego Uniwersytetu Medycznego,
  • Uniwersytetu Śląskiego,
  • Politechniki Warszawskiej, Wrocławskiej, Krakowskiej, Białostockiej,
  • Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach,
    Warszawie oraz Poznaniu,
  • Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach,
  • Górnośląskiego Centrum Rehabilitacji "Repty",
  • Fundacją Rozwoju Kardiochirurgii,
  • Instytutem Techniki i Aparatury Medycznej,
  • Centrum Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej, 
  • Opolskim Centrum Medycznym,
  • Górnośląskim Centrum Zdrowia Dziecka im. Jana Pawła II,
  • Oddziałem Neurochirurgii i Neurotraumatologii Wojewódzkiego
    Szpitala Specjalistycznego w Bytomiu,
  • Instytutem Podstawowych Problemów Techniki w Warszawie,
  • Przemysłowym Instytutem Motoryzacji w Warszawie,
  • Ośrodkiem Sportu Politechniki Śląskiej,
  • Polskim Związkiem Narciarskim,
  • Fachhochschule Kiel z Niemiec,
  • Uniwersytetem d’Artois w Bethune (Francja),
  • Instituto Superior Tecnico Lisbona (Portugalia),
  • Uniwersytetem Technicznym w Brnie,
  • Uniwersytetem Zachodnich Czech w Pilznie,
  • Uniwersytetem Technicznym VSB w Ostrawie,
  • Politechniką we Lwowie,
  • Katolickim Uniwersytetem Lubelskim
  • firmą Materialise (Leuven, Belgia),
  • Sultan Bin Abdulaziz Al.-Saud Foundation w Arabii Saudyjskiej.  


Prof. M. Gzik z prof. Naif Al-Shammari w czasie wizyty w Arabii Saudyjskiej

Prace wspólne realizowano również z  zakładami wytwórczymi sprzętu medycznego: Technomex, LFC, FAMED Żywiec, Mikromed Dąbrowa Górnicza.
KMS we współpracy z zachodnimi uczelniami czynnie uczestniczyła w programach Unii Europejskiej takich jak SOCRATES ERASMUS. Dzięki tej współpracy kilkunastu studentów i doktorantów wyjechało na zagraniczne staże naukowe do Niemiec, Francji oraz Portugalii.

Katedra Mechaniki Stosowanej była organizatorem corocznej konferencji pod nazwą „Majówka Młodych Biomechaników”, której patronuje Polskie Towarzystwo Biomechaniki oraz Polskie Towarzystwo Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej. W konferencji uczestniczą przedstawiciele uczelni technicznych, medycznych, AWF z kraju i z zagranicy. Konferencja jest szansą na sprawdzenie i zaprezentowanie się młodych naukowców w towarzystwie doświadczonych badaczy.


Uc
zestnicy Konferencji "Biomechanika 2006"

W roku 2006 Zarząd Polskiego Towarzystwa Biomechaniki powierzył na ręce prof. D. Tejszerskiej zadanie zorganizowania Ogólnopolskiej Międzynarodowej Konferencji „Biomechanika 2006”, która odbyła się w Zakopanem. Przy okazji konferencji KMS wydaje własne zeszyty naukowe pod nazwą „Aktualne Problemy Biomechaniki”.

 
Prof. D.Tejszerska, prof. L. Dworak, dr inż. A. Guzik-Kopyto oraz studenci Koła Naukowego "Biomechanika" podczas konferencji
"Majówka Młodych Biomechaników 2006"

W roku 2004 działalność KMS w zakresie inżynierii biomedycznej zyskała uznanie w dwóch prestiżowych konkursach. We współpracy z ASP Katowice, KMS wygrała konkurs na „Superpracownię” organizowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej za projekt rehabilitacyjnych zabawek dla dzieci. Ponadto zespół kierowany przez prof. D. Tejszerską uzyskał III nagrodę w konkursie „Mój pomysł na biznes” za projekt pt. „Wielozadaniowy system do operacji mikrochirurgicznych - HEDMED”. Opracowane stanowisko badawcze umożliwiło neurochirurgom doskonalenie technik operacyjnych oraz przeprowadzanie badań anatomicznych w warunkach zbliżonych do sali operacyjnej. W roku 2005, w konkursie „Mój pomysł na biznes”, projekt „Interaktywnych zabawek rehabilitacyjnych – REHATOYS” uzyskał pierwszą nagrodę. W 2009r KMS uzyskała znaczne środki finansowe na specjalistyczne laboratoria w ramach projektu Śląska BIOFARMA. Pozwoliło to na zakup wysokiej klasy urządzeń do badań motoryki człowieka, jak również na uruchomienie pierwszej w Polsce Jaskini 3D.


Wielozadaniowy system do operacji mikrochirurgicznych - HEDMED

W okresie od 1996 do 2010 roku nakładem wielu sił i starań prof. D. Tejszerskiej oraz prof. E. Świtońskiego utworzony został kilkunastoosobowy Zespół Biomechaników KMS, który z chwilą powołania Wydziału Inżynierii Biomedycznej IB Politechniki Śląskiej tworzyć miał jedną z katedr pod kierunkiem prof. D. Tejszerskiej. Zespół nowo tworzonej katedry poszerzony został o dr hab. inż. Alicję Balin, prof. Pol. Śl. Prof. A. Balin wywodzi się z Katedry Technologii Materiałów Wydziału Inżynierii Materiałowej i Metalurgii IMM Politechniki Śląskiej. Doświadczenie zawodowe w obszarze inżynierii biomedycznej rozpoczęła zdobywać w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, pracując w Zespole Mechaniki Materiałów, kierowanym przez prof. dr inż. Tadeusza Lambera. Profesor Tadeusz Lamber w ostatnim okresie swego życia wiele uwagi poświęcił złożonej problematyce biomechaniki i biomateriałów do zastosowań w ortopedii. Nawiązał współpracę z ordynatorem Oddziału Urazowo-Ortopedycznego Szpitala Miejskiego w Siemianowicach Śląskich dr n. med. Jerzym Toborkiem, która kontynuowana była przez prof. dr hab. inż. Jerzego Okrajniego, kierownika Katedry Mechaniki Materiałów (2003-2009) oraz prof. A. Balin. Efektem tej współpracy, rozszerzonej o współpracę z Polskim Towarzystwem Ortopedycznym i Traumatologicznym – Oddział Katowice oraz Katedrą i Kliniką Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, kierowaną przez prof. dr hab. n. med. Damiana Kusza, było Sympozjum „Biomechanika w Implantologii”, które, przyjmując charakter cykliczny, organizowane było 6 razy w latach 1997-2009. Prof. A. Balin przez okres 6 lat pełniła funkcję sekretarza Komitetu Organizacyjnego, a następnie była członkiem Komitetu Naukowego tych konferencji. Ogólnopolskie Sympozjum „Biomechanika w Implantologii” stało się forum wymiany doświadczeń ośrodków zainteresowanych zagadnieniami z zakresu zastosowania metod mechaniki materiałów w medycynie, a w szczególności w ortopedii. Współpraca prof. A. Balin ze środowiskiem medycznym realizowana była w ramach kierowanych przez nią kolejno 4 grantów dotyczących kształtowania właściwości kompozytu polimerowego na bazie cementu chirurgicznego stosowanego w ortopedii, poprzez jego modyfikację fizyczną. Wyniki prac prof. A. Balin w obszarze badań właściwości biologiczno-mechanicznych układów powstałych w organizmie człowieka po wszczepieniu implantów stanowiły podstawę jej rozprawy habilitacyjnej pt.: „Materiałowo uwarunkowane procesy adaptacyjne i trwałość cementów stosowanych w chirurgii kostnej”, zatwierdzonej w 2005 roku przez CK ds. Stopni i Tytułów.

23 kwietnia 2010r., na 3 dni przed uchwałą Senatu Uczelni o powołaniu z dniem 1 maja 2010r. Wydziału IB, po długiej chorobie odeszła prof. D. Tejszerska, Osoba o wielkim sercu z dużym doświadczeniem i uznaniem w środowisku Biomechaników Polski.

 
Prof. D. Tejszerska z zespołem podczas wręczenia Złotej Odznaki Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, wrzesień 2009

 Imieniem prof. Dagmary Tejszerskiej nazwano konferencję „Majówka Młodych Biomechaników”. Obowiązki opiekuna Zespołu Biomechaników oraz misję kontynuowania dzieła Pani Profesor prof. E. Świtoński powierzył dr hab. inż. Markowi Gzik, prof. Pol. Śl., który jako pierwszy obronił doktorat związany z biomechaniką kręgosłupa pod kierunkiem prof. D. Tejszerskiej. Prof. M. Gzik był najbliższym współpracownikiem prof. D. Tejszerskiej, od początku zatrudnienia w roku 1996 uczestniczył w tworzeniu programów studiów na specjalizacjach, w organizowaniu bazy laboratoryjnej i konferencji, współtworzył Koło Naukowe Biomechaników.

W roku 2011 pod redakcją profesorów D. Tejszerskiej, E. Świtońskiego oraz M. Gzik ukazała się publikacja „Biomechanika Narządu Ruchu Człowieka” będąca zbiorem kilkunastoletniego dorobku Zespołu Biomechaników KMS.


Okładka książki opracowanej przy współudziale pracowników
Katedry Biomechatroniki

Nowe karty historii otwiera data 26 września 2011 roku. W dniu tym powołana została Katedra Biomechatroniki KB Wydziału Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej. Katedra utworzona została przez dra hab. inż. Marka Gzik, prof. Pol. Śl. oraz dr hab. inż. Alicję Balin, prof. Pol. Śl. W skład Katedry Biomechatroniki ponadto weszli:

  • dr inż. Robert Michnik,
  • dr inż. Jacek Jurkojć,
  • dr inż. Wojciech Wolański,
  • dr inż. Agata Guzik-Kopyto,
  • dr inż. Bożena Gzik-Zroska,
  • dr inż. Katarzyna Jochymczyk-Woźniak,
  • mgr inż. Edyta Kawlewska,
  • mgr inż. Kamil Joszko
  • dr inż. Iwona Chuchnowska, adiunkt Instytutu Automatyzacji Procesów Technologicznych i Zintegrowanych Systemów Wytwarzania, wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej.

 
Pracownicy Katedry Biomechatroniki, październik 2011

Pierwszym Kierownikiem Katedry Biomechatroniki wybrany został 7. października 2011 r. dr hab. inż. Marek Gzik, prof. Pol. Śl., jednocześnie Prodziekan ds. Ogólnych i Rozwoju Wydziału Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej.   

 
Admin © Politechnika Śląska
 
Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono.
Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej
Historia