Historia Biblioteki Głównej Politechniki Śląskiej

Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej powstała równocześnie z macierzystą uczelnią w 1945 r.

24 maja 1945 r.
Utworzono Politechnikę Śląską dekretem Przewodniczącego Krajowej Rady Narodowej z dnia 24 maja 1945r., powołującym do życia Politechnikę Śląską w Katowicach z tymczasową siedzibą w Krakowie. (Dz.U.R.P. 1945 nr 21 poz.118).


28 maja 1945 r.
Jako rektor-organizator powołany został prof. dr Władysław Kuczewski, znany hutnik polski, pracujący przed wojną na Śląsku.


5 czerwca 1945 r.
Nastąpiła uroczysta inauguracja pierwszego roku akademickiego Politechniki Śląskiej w auli
Akademii Górniczo-Hutniczej, uczelni, która była tymczasową siedzibą Politechniki.


połowa czerwca 1945 r.
W Ministerstwie Oświaty w Warszawie zapadła decyzja o zlokalizowaniu Politechniki Śląskiej w Gliwicach.


27 czerwca 1945 r.
Pierwszy rektor-organizator zamianował inż. Tytusa Laskiewicza, byłego długoletniego dyrektora Biblioteki Politechniki Lwowskiej, kierownikiem Biblioteki Politechniki Śląskiej. (Funkcję tę pełnił do 28 lutego 1956r., po czym przeszedł na emeryturę)


1 października 1945 r.
Uroczysta inauguracja nowego roku akademickiego Politechniki Śląskiej w Gliwicach.


październik-grudzień 1945 r.
Uzyskano pierwsze pomieszczenie dla Biblioteki na drugim piętrze budynku przy ul. Marcina Strzody 21 i zorganizowano tam podstawowe agendy biblioteczne: magazyn, wypożyczalnię i czytelnię. Personel liczył w końcu 1945r. 4 osoby; tj. kierownik, bibliotekarka, introligator i woźny. Rozpoczęto gromadzenie księgozbioru, pochodzącego z poniemieckich zbiorów zabezpieczonych na terenie Śląska oraz z zakupionych w Krakowie i darów. Biblioteka liczyła 3000 dzieł opracowanych.


1946 r.
Rozpoczęto organizowanie sieci bibliotecznej Uczelni poprzez tworzenie bibliotek katedralnych.


1950 r.
Biblioteka uzyskała 4-oddziałową strukturę organizacyjną, tj. działy:
  • Gromadzenia,
  • Opracowania,
  • Udostępniania Zbiorów,
  • Dział Informacyjno-Bibliograficzny.


1952 r.
Biblioteka otrzymała nową, większą siedzibę w części nowo wybudowanego gmachu Wydziału Górniczego. Zarządzeniem Ministra Szkolnictwa Wyższego wprowadzono nową 2-oddziałową strukturę organizacyjną Biblioteki Głównej, tj. oddziały:

  • Gromadzenia i Opracowania Zbiorów,
  • Udostępniania Zbiorów.


1955 r.
Otwarto nową wypożyczalnię na Wydziale Górniczym.


1956 r.
Kierownictwo Biblioteki objął mgr Józef Czerni. Funkcję tę pełnił do 31 sierpnia 1961r., a dotychczasowy dyrektor inż. Tytus Laskiewicz przeszedł na emeryturę. Personel Biblioteki liczył 19 pracowników.


1957-1960 r.
Nastąpił rozwój działalności Biblioteki: znaczny wzrost ilości opracowanego księgozbioru do ponad 147.000 opracowanych woluminów w 1960r. Liczba zarejestrowanych czytelników wyniosła 5834 osoby. Personel Biblioteki liczył 37 pracowników. Rozpoczęto wykłady przysposobienia bibliotecznego dla studentów I roku.


1957 r.
Zorganizowano sesję naukową poświęconą zagadnieniom bibliotekarstwa w porozumieniu z sekcją Bibliotek Narodowych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Zainicjowano tworzenie bibliografii publikacji pracowników Politechniki Śląskiej. Biblioteka uzyskała nową 4-oddziałową strukturę organizacyjną:

  • Oddział Gromadzenia,
  • Oddział Opracowania i Przechowywania Zbiorów,
  • Oddział Udostępniania Zbiorów,
  • Oddział Informacji Bibliograficznej.


1961 r.
Dyrektorem Biblioteki Głównej Politechniki Śląskiej został dr Jerzy Zarzycki, który pełnił tę funkcję do 31 marca 1976r, po czym przeszedł na emeryturę.


1964 r.
Notuje się dalszy rozwój Biblioteki Głównej. Uzyskała ona nową 7-oddziałową strukturę organizacyjną tj. oddziały:

  • Gromadzenia i Uzupełniania Zbiorów,
  • Opracowania Zbiorów,
  • Udostępniania Zbiorów,
  • Magazynów i Konserwacji Zbiorów,
  • Informacji Naukowej,
  • Samodzielna Sekcja Bibliotek Zakładowych,
  • Pracownia Fototechniczna.


1966 r.
Otwarto Pracownię oraz Czytelnię Norm i Patentów.


1968 r.
Utworzono trzy filie Biblioteki Głównej; w Katowicach, Dąbrowie Górniczej i Rybniku, w związku ze zorganizowaniem w tychże miastach filii Politechniki Śląskiej.


1972 r.
Rozpoczęto prowadzenie wykładów z informacji naukowej dla studentów IV roku wszystkich wydziałów Politechniki Śląskiej.


1 kwietnia 1976 r.
Funkcję dyrektora Biblioteki Głównej objęła mgr Halina Bałuka, kustosz dyplomowany. Sprawowała ją do 31 sierpnia 2003 r.


1982 r.
Zakupiony został 6-cio kondygnacyjny budynek typu "Lipsk" z przeznaczeniem dla Biblioteki Głównej przez ówczesnego rektora, prof. dr hab. inż. Mariana Starczewskiego, wobec niewystarczającej ilości miejsca dla zbiorów bibliotecznych na Wydziale Górniczym.


1983-1994 r.
Podjęto prace projektowe i adaptacyjne nowego budynku z udziałem kierownictwa Biblioteki.


1987 r.
Zapoczątkowano pierwsze prace nad utworzeniem komputerowego katalogu książek.


1988 r.
Rozpoczęto pracę nad budową komputerowej bazy danych o nazwie "Dorobek" zawierającej informacje o pracach naukowych wykonywanych od 1988r. na bieżąco przez pracowników Uczelni.


1989 r.
Wprowadzono po raz pierwszy do działalności informacyjnej Biblioteki Głównej nowoczesne nośniki informacji, tj. zagraniczne, bibliograficzne bazy danych naukowo-technicznych na dyskach komputerowych CD ROM, dostępne lokalnie w Oddziale Informacji Naukowej. Pierwsze trzy bazy to: INSPEC, ICONDA i COMPENDEX Plus.


1993 r.
Zakupiono w Poznaniu krajowy, komputerowy system biblioteczny o nazwie "Lech BMS" z modułami: gromadzenia, katalogowania i wypożyczania książek.


1994 r.
Zorganizowano przeprowadzkę Biblioteki Głównej do nowego budynku i uruchomiono dla potrzeb czytelników komputerowy system biblioteczny "Lech BMS", umożliwiający przeszukiwanie, zamawianie i wypożyczanie książek oraz rejestrujący wszystkich czytelników. Baza katalogowa początkowo liczyła 8000 opisów bibliograficznych książek.


8 października 1994 r.
Nastąpiło uroczyste otwarcie nowej siedziby Biblioteki Głównej przy ul. Kaszubskiej 23.


1996 r.
Zakupiono od firmy Max Elektronik w Zielonej Górze, zainstalowano i wdrożono bardziej nowoczesny, zintegrowany komputerowy system biblioteczny o nazwie "Prolib", który obecnie funkcjonuje w Bibliotece Głównej.


 

1997 r.
Wielka powódź w lipcu. Zalane zostały piwnice Biblioteki, parking oraz okoliczne ulice. Dojście do budynku było mozliwe jedynie wałem przeciwpowodziowym Kłodnicy.


1997-2002 r.
Rozwijano działalność informacyjną w Uczelni poprzez coroczne zwiększenie ilości prenumerowanych przez Bibliotekę bibliograficznych baz danych krajowych i zagranicznych w dostępie lokalnym oraz sieciowym poprzez Internet. (w roku 1996 - 10 baz, 1997 - 17, 1998 - 21, 1999 - 25, 2000 - 32, 2002 - 44). Zorganizowano pracownikom i studentom Politechniki Śląskiej dostęp sieciowy poprzez Internet do pełnotekstowych baz zagranicznych czasopism elektronicznych. Pierwsze bazy to: SCIENCE DIRECT (Elsevier), ACADEMIC PRESS, SPRINGER VERLAG, później EBSCO.


2001 r.
Zakupiono moduł o nazwie: "Katalog Opac WWW" stanowiący uzupełnienie systemu PROLIB o graficzny interfejs WWW, w celu lepszego dostępu poprzez Internet do komputerowego katalogu księgozbioru Biblioteki Głównej. Rozpoczęto prace nad tworzeniem komputerowego katalogu czasopism.


2002 r.
Zakupiono oprogramowanie do bazy "Dorobek" od firmy "Expertus" z Poznania oraz odpowiedni serwer, co umożliwiło rozpowszechnienie w Internecie informacji o pracach naukowych wykonywanych w Politechnice Śląskiej oraz wyszukiwanie poprzez Internet potrzebnych informacji z tejże bazy. Zainstalowano w dwóch czytelniach książek nr 1 i 2 system elektronicznej ochrony księgozbioru. W końcu roku 2002, w systemie biblioteczno-informacyjnym Politechniki Śląskiej, który tworzą: Biblioteka Główna z dwiema filiami w Katowicach i Rybniku, (filia w Dąbrowie Górniczej została wcześniej, w latach 80-tych ubiegłego wieku zlikwidowana wraz z likwidacją filii Uczelni) oraz 64 biblioteki zakładowe działające w instytutach i katedrach. W 2002 r. biblioteka posiadała 807 000 woluminów i jednostek inwentarzowych księgozbioru, w tym 570.000 w Bibliotece Głównej. Zarejestrowanych było ponad 28000 czytelników.


1 września 2003 r.
Dyrektorem Biblioteki Głównej został dr inż. Krzysztof Zioło. Całkowita wielkość zbiorów uczelnianego systemu bibliotecznego wynosi 787.847 wol/j.inw. (Biblioteka Główna i biblioteki zakładowe), w tym książki 286.357 wol., 605 tytułów czasopism i 191.812 wol. zbiorów specjalnych. Biblioteka dysponuje 9 serwisami czasopism elektronicznych oraz 10 bazami danych dostępnymi on-line, oferuje dostęp do 20 krajowych i zagranicznych baz na nośnikach CD-rom. Liczba zarejestrowanych czytelników wynosi 24.391 osób. Katalog on-line pozwala na przeszukiwania oraz zamawianie książek z własnego terminala. Baza obejmuje cały księgozbiór dydaktyczny (skrypty, podręczniki) dla studentów, a od stycznia 1994r. także wszystkie bieżące nabytki Biblioteki Głównej oraz książki zagraniczne, kupowane przez biblioteki instytutowe Uczelni. W czytelniach zainstalowano bramki elektromagnetyczne firmy METO, a zbiory zabezpieczono specjalnymi paskami.


2005 r.
Otwarta została sala wystawowa, a Biblioteka Główna stała się miejscem wydarzeń kulturalnych i artystycznych. Biblioteczna Galeria "Zakamarek" to już znany w Gliwicach adres prezentacji wystaw, których organizujemy każdego roku wieczory autorskie i wernisaże. Rokrocznie galerię odwiedza ponad tysiąc osób. Tradycją stały się akcje charytatywne organizowane przez Bibliotekę na rzecz gliwickiego Domu Dziecka oraz coroczne obchody Dnia Bibliotekarza, obejmujące wykłady, edukacyjne pokazy rzemiosła, występy zespołów z Młodzieżowego Domu Kultury. Część wydarzeń kulturalnych jest organizowana na zewnątrz we współpracy z: Urzędem Miasta, Centrum Edukacyjnym im. Jana Pawła II, Biblioteka Miejską, Archiwum Państwowym itp.
Uruchomiono na własnym serwerze stronę WWW w Internecie, uniezależniając się od Centrum Komputerowego. Za jej pośrednictwem udostępniamy sieciowo dla pracowników i studentów 12 pełnotekstowych baz zawierających ponad 25 tys. tytułów zagranicznych czasopism naukowych i 1.5 tys. tytułów książek oraz dostęp do bibliograficznych baz danych, takich jak np.: SCI indeksujący 6.650 tytułów czasopism ze 150 dyscyplin naukowych i SCOPUS indeksujący 16.500 tytułów czasopism (zawierający również ponad 23 mln patentów). Obie bazy oferują pełne analizy cytowań. Dostęp do tych baz jest też możliwy z domów za pośrednictwem usługi VPN.
Utworzono Gabinet Historyczny, w którym zgromadzono publikacje sprzed 1945 roku. Najstarsze pozycje to "Jeodezya wyższa" i "Miernictwo i równoważenie" Antoniego Szahina wydane w Wilnie w 1829 r.


2006 r.
Rozpoczęto modernizację magazynów zbiorów wprowadzając składowanie zwarte dzięki wyposażeniu ich w regały przesuwne z napędem ręcznym i elektrycznym. W chwili obecnej Biblioteka dysponuje łącznie ponad 16 km półek, natomiast wielkość zbiorów to ok. 590 tys. woluminów, co zajmuje ok. połowy półek. Modernizacja została zakończona 2007 roku.


2007 r.
Rozpoczęto modernizację sieci komputerowej. LAN Biblioteki jest w obecnie wirtualną infrastrukturą zrealizowaną na strukturze fizycznej w postaci klastra złożonego z dwóch fizycznych serwerów, macierzy dyskowej i sieci SAN. Odpowiednie oprogramowanie zapewnia wymierne oszczędności w kosztach eksploatacji, skraca czas reakcji, ułatwia serwisowanie, zwiększa elastyczność i skalowalność infrastruktury. Niezwykle ważna jest tu możliwość nieprzerwanej pracy systemu dzięki migracji w sytuacjach awaryjnych pracujących wirtualnych serwerów z jednego serwera fizycznego na drugi przy zerowym czasie przestoju i ciągłej dostępności usług oraz pełnej spójności transakcji. Zastąpiono też indywidualne komputery PC terminalami roboczymi.
W maju 2007 roku Biblioteka Główna była organizatorem konferencji naukowej pt. "Między IQ a empatią. Dobry bibliotekarz to jaki...", która wzbudziła żywe zainteresowanie środowiska bibliotekarskiego. Tematyką konferencji były cechy osobowościowe i pożądane kwalifikacje jakie powinien posiadać współczesny bibliotekarz, zależność jakości kształcenia od poziomu usług oferowanych przez bibliotekarzy i sposoby radzenia sobie w sytuacjach stresowych w pracy z czytelnikiem. Materiały konferencyjne zostały opublikowane w pierwszym numerze własnego pisma - Biuletynu Biblioteki Głównej.
We współpracy z Wydziałem Inżynierii Materiałowej i Metalurgii przeprowadzono gruntowny remont i modernizację pomieszczeń Filii w Katowicach, wyposażając ją w nowoczesny zestaw mebli, sprzęt komputerowy i kserograficzny.


2008 r.
Uruchomiona została komputerowa pracownia dydaktyczna przeznaczona na szkolenia dla studentów starszych lat studiów, młodych pracowników nauki i doktorantów i innych użytkowników. Prowadzone są szkolenia z zakresu wyszukiwania informacji naukowej oraz wykorzystania zasobów elektronicznych Biblioteki.
Rozpoczęto realizację projektu Biblioteka Cyfrowa Politechniki Śląskiej. Cyfrowa kolekcja piśmiennictwa tworzona jest w oparciu o zbiory przechowywane w Bibliotece Głównej oraz Wydawnictwa Politechniki Śląskiej. Zasób Biblioteki podzielony jest na zbiory o określonym charakterze, tzw. kolekcje: czasopisma naukowe, historia nauki i techniki, materiały dydaktyczne, materiały konferencyjne, monografie i podręczniki, Politechnika Śląska, rozprawy doktorskie, varia.
Podpisano porozumienia o współpracy w zakresie katalogowania w Narodowym Uniwersalnym Katalogu Centralnym NUKAT - uzyskaliśmy prawo do bezpłatnego, nielimitowanego pobierania danych z bazy NUKAT, zobowiązując się jednocześnie do uczestniczenia we współkatalogowaniu.


2009 r.
W ramach likwidacji barier czytelnię 02 wyposażono w stanowiska komputerowe ułatwiające dostęp do informacji i literatury fachowej osobom niepełnosprawnym wzrokowo. Przygotowano dwa multimedialne stanowiska wyposażone w oprogramowanie powiększające (Supernova), syntezatory mowy dla języka polskiego i angielskiego, oprogramowanie do rozpoznawania tekstu, program odczytu ekranu (Jaws) współpracujący z syntezatorami mowy, monitor brajlowski (Focus), urządzenie do tworzenia grafiki wypukłej (rysunków, wykresów, diagramów), drukarkę brajlowską, wydajne skanery.
Biblioteka po raz pierwszy aktywnie włączyła się w organizację Nocy Naukowców.
Uruchomiona została Platforma Zdalnej Edukacji Biblioteki Głównej, na której prowadzone są szkolenia w zakresie przysposobienia bibliotecznego dla nowych użytkowników oraz efektywnego wykorzystania zasobów elektronicznych Biblioteki.
W roku 2009 przeprowadzono remont pomieszczeń Filii w Rybniku. Biblioteka uzyskała dwa dodatkowe pomieszczenia z przeznaczeniem na magazyny oraz czytelnię.
Do katalogu komputerowego OPAC wprowadzono zbiory Filii w Katowicach.


2010 r.
Zakupiono i zainstalowano telewizyjny system nadzoru i rejestracji w czytelniach oraz korytarzach budynku Biblioteki. Do katalogu komputerowego OPAC wprowadzono zbiory Filii w Rybniku.


W dniach 17 - 20 maja 2010 r. nasza Biblioteka była odcięta od świata przez wezbrane wody Kłodnicy, która przerwawszy umocnienia na wale przeciwpowodziowym zalała teren Politechniki. Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć.


Medal dla Biblioteki
2011 r.
W 2011 r. w uznaniu zasług dla polskiego bibliotekarstwa, Biblioteka Główna Politechniki Śląskiej została odznaczona przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich medalem Bibliotheca Magna - Perennisque, czyli Biblioteka Wielka i Wieczna, najwyższym odznaczeniem, jakie może otrzymać biblioteka.

Wręczenie medalu odbyło się 21 marca 2012 r. w siedzibie Biblioteki -
relacja wideo

 
Admin © Politechnika Śląska
 
Całkowitą odpowiedzialność za poprawność, aktualność i zgodność z przepisami prawa materiałów publikowanych za pośrednictwem serwisu internetowego Politechniki Śląskiej ponoszą ich autorzy - jednostki organizacyjne, w których materiały informacyjne wytworzono.
Zasady wykorzystywania „ciasteczek” (ang. cookies) w serwisach internetowych Politechniki Śląskiej
Historia