Profesor Tadeusz Zarański (1903-1977)

Tadeusz Zarański urodził się w 1903 roku w Tarnowie. Ojciec Tadeusza Zarańskiego, Franciszek był sędzią c.k. Sądu Apelacyjnego. W roku 1921 ukończył znane z wysokiego poziomu nauczania Gimnazjum Klasyczne im. Jana III Sobieskiego w Krakowie.

W 1922 r. rozpoczął studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej (obecną nazwę Akademia Górniczo-Hutnicza przyjęła dopiero po wojnie). Na skutek trudnej sytuacji materialnej w czasie studiów zmuszony był pracować zarobkowo. Był wyróżniającym się studentem. W latach 1929 - 1939 T. Zarański był asystentem, a następnie adiunktem w Katedrze Elektrotechniki prof. Studniarskiego. W latach 1932 -1939 pracował też jako nauczyciel elektrotechniki oraz maszyn elektrycznych w Państwowej Szkole Przemysłowej w Krakowie.

Od kwietnia 1939 r. T. Zarański przeszedł do pracy w przemyśle, obejmując stanowisko kierownika ruchu maszyn elektrycznych w kopalni rudy żelaznej w Stąporkowie. Od 1942 r. pracował w warszawskim oddziale Stowarzyszenia Kotłów Parowych w Warszawie jako inspektor dozoru technicznego. Od 1945 pracował w Katowicach w Urzędzie Dozoru Technicznego jako kierownik Oddziału Urządzeń Wyciągowych Górniczych. W 1947 r. przeniósł się do Instytutu Paliw Naturalnych (późniejszy Główny Instytut Górnictwa), gdzie był zastępcą kierownika Zakładu Mechanizacji.

W 1948 r. T. Zarański obronił na Wydziale Elektromechanicznym AGH pracę doktorską  "Wyznaczanie mocy silnika elektrycznego do pracy przerywanej lub do pracy ciągłej z obciążeniem przerywanym" (promotorem rozprawy doktorskiej był prof. Stanisław Gołąb). Równolegle z pracą w Instytucie prowadził wykłady na Wydziałach Górniczym i Elektromechanicznym AGH. W 1950 r. T. Zarański rozpoczął prace na Politechnice Śląskiej (Politechnika stała się głównym miejscem jego pracy w roku 1952). Od 1954 r. był profesorem nadzwyczajnym.

Na Politechnice był uważany powszechnie za jednego z najbardziej pracowitych i oddanych pracy pedagogicznej profesorów. Był bardzo dobrym dydaktykiem, wykorzystującym swoje bogate doświadczenia współpracy z przemysłem. Wśród studentów cieszył się wielkim szacunkiem i sympatią. Ujmował ich swą wielką. skromnością, bezinteresownością i całkowitym brakiem zdolności ubiegania się o zaszczyty. Miał przy tym dużą dozę odwagi cywilnej i śmiało wypowiadał swe krytyczne uwagi.

W latach 1952 -1953 prof. T. Zarański był prorektorem Politechniki Śląskiej (z funkcji tej zmuszony był zrezygnować z powodu choroby serca). W późniejszych latach, 1962 - 1964 pełnił funkcje dziekana Wydziału Górniczego Politechniki Śląskiej. W tych latach pełnił także rozliczne funkcje poza Politechniką; m.in. był biegłym sądowym Sądu Apelacyjnego, rzeczoznawcą w Wyższym Urzędzie Górniczym, konsultantem w Biurze Projektów Górniczych. W 1969 r. prof. T. Zarański został kierownikiem Katedry Elektryfikacji Górnictwa.

Prof. Tadeusz Zarański przeszedł na emeryturę w 1973 r. Za pracę naukową oraz za pracę w przemyśle górniczym odznaczony był m.in. Krzyżem Kawalerskim OOP, a także Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Profesor T. Zarański żonaty był z Zofią z d. Hessel, zmarłą w 1964 r. Żona Profesora przez długie lata była obłożnie chora, a on był jej najlepszym i najczulszym pielęgniarzem.

Profesor Tadeusz Zarański zmarł w 1977 r. Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Na podstawie opracowania dr.  inż. Zbigniewa Białkiewicza "Prof. Tadeusz Zarański - współtwórca elektryfikacji kopalń węgla kamiennego".